Polska pomoc

Wspieranie rozwoju

Nadrzędnym celem polskiej współpracy rozwojowej jest wspieranie trwałego rozwoju społeczno-gospodarczego krajów rozwijających się i ich społeczeństw, podejmowanie działań zmierzających do redukcji ubóstwa, poprawy stanu zdrowia ludności, podnoszenie poziomu wykształcenia i kwalifikacji zawodowych ludności, wsparcie procesów demokratyzacyjnych i reform państwa, budowa nowoczesnych instytucji państwowych, promocja praw człowieka oraz wsparcie społeczeństwa obywatelskiego. Wspieranie trwałego rozwoju społeczno-gospodarczego jest, zgodnie z ustawą z 16 września 2011 r., jednym z filarów polskiej pomocy rozwojowej.

Polska współpraca rozwojowa jest częścią polskiej polityki zagranicznej, wpisuje się w unijną i globalną politykę rozwojową, w tym wsparcie realizacji Celów Zrównoważonego Rozwoju (SDGs). Polska współpraca rozwojowa przyczynia się ponadto do poszerzenia wiedzy o współzależnościach globalnych między światem wysoko rozwiniętym i rozwijającym się wśród polskich obywateli. Realizowana jest zgodnie z zasadami przestrzegania praw człowieka, rządów prawa i dobrego rządzenia, które gwarantują uwolnienie odpowiedniego potencjału społecznego oraz zapewniają trwałość rezultatów procesu zrównoważonego rozwoju.

"Wieloletni program współpracy rozwojowej na lata 2016-2020" precyzuje cele, obszary tematyczne i geograficzne polskiej współpracy rozwojowej oraz określa jej podstawowe zasady i formy udzielania pomocy za pośrednictwem instrumentów współpracy dwustronnej i wielostronnej. W Programie uwzględniono wyzwania stojące przed polskim systemem współpracy rozwojowej dotyczące zarówno zmian zachodzących w skali światowej, jak i regionalnej. Celem zaproponowanych zmian jest dalsze wzmacnianie skuteczności i efektywności polskiej współpracy rozwojowej.

Priorytety tematyczne polskiej współpracy rozwojowej stanowią odpowiedź na potrzeby rozwojowe krajów priorytetowych. Planowane działania wpisują się w wysiłki społeczności międzynarodowej w zakresie dalszej redukcji ubóstwa na świecie oraz zapewnienia inkluzyjnego i zrównoważonego rozwoju, opartego na poszanowaniu zasad demokracji, praw człowieka i dobrego rządzenia.

Polska współpraca rozwojowa koncentrować się będzie na wspieraniu następujących priorytetów tematycznych:

  • dobre rządzenie – w szczególności rozwój regionalny, w tym wzmocnienie samorządu, decentralizacja; sektor bezpieczeństwa publicznego i ochrony ludności; wzmocnienie kompetencji i zdolności administracji publicznej; wzmocnienie rządów prawa i zwalczanie korupcji; zbliżenie prawa i instytucji do standardów UE i innych standardów międzynarodowych; dostęp do rzetelnej i obiektywnej informacji; niezależność mediów;
  • demokracja i prawa człowieka – w szczególności demokratyczny proces wyborczy; prawa człowieka i swobody obywatelskie; wzmocnienie organizacji społeczeństwa obywatelskiego, dialog obywatelski;
  • kapitał ludzki – w szczególności poprawa jakości opieki zdrowotnej; edukacja włączająca i powszechny dostęp do edukacji na wysokim poziomie; edukacja obywatelska; integracja społeczna osób z grup zagrożonych wykluczeniem;
  • przedsiębiorczość i sektor prywatny – w szczególności konkurencyjność i innowacyjność mikro i małych przedsiębiorstw; ekonomia społeczna; przedsiębiorczość, szczególnie kobiet i młodzieży; kształcenie i szkolenie zawodowe;
  • zrównoważone rolnictwo i rozwój obszarów wiejskich – w szczególności bezpieczeństwo żywnościowe; wydajność i konkurencyjność produkcji rolnej; dostęp do rynków zbytu; wykorzystanie nowoczesnych technologii w rolnictwie; modernizacja infrastruktury lokalnej;
  • ochrona środowiska – w szczególności odnawialne źródła energii; efektywność energetyczna; zarządzanie gospodarką wodną; gospodarka odpadami; zapobieganie skutkom klęsk żywiołowych i katastrof wynikających z działalności ludzkiej; promocja zrównoważonego rozwoju; przeciwdziałanie zmianom klimatu i ich skutkom; ochrona zasobów naturalnych.

Działania polskiej współpracy rozwojowej w latach 2016-2020 będą skoncentrowane na mniejszej liczbie priorytetów geograficznych i tematycznych w porównaniu z "Wieloletnim programem współpracy rozwojowej na lata 2012-2015". Zakładanym efektem koncentracji wsparcia będzie uzyskanie większej, niż dotychczas skuteczności i siły oddziaływania polskiej współpracy rozwojowej w ramach posiadanych zasobów finansowych i organizacyjnych.

W "Wieloletnim program współpracy rozwojowej na lata 2016-2020", priorytetowymi krajami będzie łącznie dziesięć krajów, tj. cztery kraje w Partnerstwie Wschodnim: Białoruś, Gruzja, Mołdawia, Ukraina oraz sześć krajów w Afryce, Azji i na Bliskim Wschodzie: Etiopia, Kenia, Mjanma, Palestyna, Senegal, Tanzania.

W praktyce pomoc dwustronna to realizacja konkretnych projektów rozwojowych, finansowanych ze środków pozostających w dyspozycji MSZ oraz z budżetów innych resortów. Wybór projektów finansowanych ze środków w dyspozycji MSZ następuje w drodze ogłaszanego corocznie konkursu, adresowanego do organizacji pozarządowych, jednostek administracji rządowej i samorządu terytorialnego, szkół wyższych i instytucji naukowych lub w procedurze pozakonkursowej dla administracji rządowej i jednostek im podległych. We wspieranie rozwoju krajów partnerskich angażują się także polskie placówki dyplomatyczne, które realizują projekty we współpracy z lokalnymi partnerami w ramach systemu małych grantów. Najczęściej są to działania służące osiągnięciu Millenijnych Celów Rozwoju, mające duże znaczenie dla społeczności lokalnych (na przykład remonty i doposażanie budynków użyteczności publicznej, takich jak szkoły, szpitale, biblioteki). Wykonanie zadań z zakresu współpracy rozwojowej może być również zlecone Fundacji Solidarności Międzynarodowej.  

Pomoc wielostronna świadczona jest za pośrednictwem wyspecjalizowanych organizacji i instytucji międzynarodowych. Polska corocznie wspiera, poprzez składki i wpłaty dobrowolne, działania rozwojowe i humanitarne wybranych organizacji (głównie UE, ONZ i OECD), współfinansując tym samym projekty i programy w dziedzinie redukcji ubóstwa, transformacji systemowej, promocji praw człowieka i demokracji, zwalczania chorób zakaźnych, poprawy opieki zdrowotnej, dostępu do edukacji, a także pomocy humanitarnej ofiarom katastrof naturalnych i konfliktów w krajach rozwijających się.

Pomoc wielostronna stanowi ponad 75% ogółu środków przeznaczanych przez Polskę na współpracę rozwojową. Największy wolumen tej pomocy zawarty jest w składce Polski do budżetu ogólnego UE, której część przeznaczona jest na unijne działania pomocowe. Drugą co do wielkości pozycję stanowi składa na rzecz pozabudżetowego Europejskiego Funduszu Rozwoju, którego płatnikiem Polska stała się w 2011 roku. Za pomocą tego funduszu UE pomaga w rozwoju krajów Afryki oraz krajów basenu Morza Karaibskiego i Pacyfiku (AKP).

W ramach wielostronnej współpracy rozwojowej partnerami MSZ są organizacje międzynarodowe, m.in. Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, Organizacja Narodów Zjednoczonych i jej agendy.

w górę

Tagi