Polska pomoc

Wspieranie demokracji

Wspieranie procesów demokratyzacyjnych w krajach partnerskich

Zgodnie z „Wieloletnim programem współpracy rozwojowej na lata 2016-2020”, jednym z priorytetów tematycznych polskiej współpracy rozwojowej jest wspieranie demokracji i praw człowieka.

Wybór ww. priorytetu wynika z przekonania, że długofalowy rozwój krajów o niższych wskaźnikach rozwoju nie jest możliwy bez znaczącej poprawy nie tylko funkcjonowania instytucji państwa, ale również respektowania standardów demokratycznych oraz poszanowania praw człowieka. Stąd też kraje demokratyczne świadczące pomoc rozwojową angażują się również w promowanie zasad demokracji jako porządku lepiej zaspokajającego ludzkie potrzeby w sferze socjalnej, kulturalnej i gospodarczej oraz sprzyjającego zrównoważonemu wzrostowi gospodarczemu. Polska współpraca rozwojowa realizowana jest zgodnie z zasadami przestrzegania praw człowieka, rządów prawa i dobrego rządzenia, które gwarantują uwolnienie odpowiedniego potencjału społecznego oraz zapewniają trwałość rezultatów procesu zrównoważonego rozwoju.

Koncentracja polskiej współpracy rozwojowej na priorytecie „demokracja i prawa człowieka” stanowi odpowiedź na potrzeby rozwojowe krajów priorytetowych. Działania w ramach tego priorytetu wpisują się w wysiłki społeczności międzynarodowej w zakresie dalszej redukcji ubóstwa na świecie oraz zapewnienia inkluzyjnego i zrównoważonego rozwoju, opartego na poszanowaniu zasad demokracji, praw człowieka i dobrego rządzenia. Przy wyborze uwzględniono również doświadczenia z realizacji "Wieloletniego programu współpracy rozwojowej w latach 2012-2015" oraz podziału pracy z innymi międzynarodowymi donatorami.

Wspieranie demokracji to także umacnianie społeczeństwa obywatelskiego i jego niezależnych instytucji, wspieranie dialogu obywatelskiego, monitorowanie i ocena sytuacji społeczno-politycznej pod kątem przestrzegania praw człowieka oraz podstawowych wolności obywatelskich. To dbałość o prawidłowe i przejrzyste procedury wyborcze, o jawność życia publicznego, o wolne i niezależne media, swobodę zrzeszania się i wyrażania opinii.

W ramach priorytetowego tematycznego obszaru wsparcia „demokracja i prawa człowieka”, polska współpraca rozwojowa obejmuje – zgodnie z "Wieloletnim programem współpracy rozwojowej na lata 2016-2020" – w szczególności demokratyczny proces wyborczy, prawa człowieka i swobody obywatelskie, wzmocnienie organizacji społeczeństwa obywatelskiego, dialog obywatelski.

Ważną rolę w szerzeniu demokracji odgrywają organizacje międzynarodowe i regionalne, takie jak Unia Europejska, Rada Europy, OBWE, ONZ i jej agendy. Polska jako członek tych organizacji aktywnie włącza się w działania na rzecz przestrzegania zasad demokratycznych oraz szacunku dla podstawowych praw i wolności. Do flagowych inicjatyw wspieranych przez Polskę na forum międzynarodowym zaliczyć można:

  • Europejski Fundusz na rzecz Demokracji (ang. European Endowment for Democracy, EED), który rozpoczął działanie w połowie 2013 r., został powołany jako inicjatywa europejska w celu wspierania procesów demokratyzacyjnych, budowy społeczeństwa obywatelskiego głównie, chociaż nie wyłącznie, w krajach objętych Europejską Polityką Sąsiedztwa. EED uzupełnia europejskie instrumentarium wspierania demokracji dzięki kierowaniu swoich działań do takich adresatów jak aktywiści działający w internecie i mediach społecznościowych, czy niezależni dziennikarze, którzy nie mogą ubiegać się o wsparcie UE i innych donatorów. Propozycję powołania Funduszu zgłosił w styczniu 2011 r. Minister Radosław Sikorski w reakcji na wydarzenia Arabskiej Wiosny i na Białorusi, które uwidoczniły słabość instrumentów Unii Europejskiej w odniesieniu do udzielania szybkiego i elastycznego wsparcia dla liderów przemian prodemokratycznych. W krótkim czasie inicjatywa EED zyskała poparcie wśród państw członkowskich UE, Parlamentu Europejskiego, Komisji Europejskiej, Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych, co umożliwiło uzgodnienie Statutu Funduszu w czerwcu 2012 r. oraz podjęcie kroków na rzecz stworzenia struktur i programu działania. Beneficjenci mogą składać wnioski o wsparcie za pośrednictwem strony internetowej EED (www.democracyendowment.eu).

  • Wspólnota Demokracji (ang. Community of Democracies) – koalicja ponad stu państw, której głównym celem jest promowanie demokratycznych zasad oraz wzmacnianie demokratycznych norm i instytucji na świecie. Zawiązała się podczas międzynarodowej konferencji w Warszawie w 2000 r. Jej pomysłodawcami i inicjatorami byli polski minister spraw zagranicznych prof. Bronisław Geremek oraz sekretarz stanu USA Madeleine Albright (www.community-democracies.org).

  • Fundacja Solidarności Międzynarodowej (ang. Solidarity Fund PL) – polska fundacja Skarbu Państwa powołana w 2001 r. z inicjatywy Prezydenta RP i reaktywowana w 2011 r. Zgodnie z art. 10 ust. 3 ustawy o współpracy rozwojowej, minister spraw zagranicznych może zlecić Fundacji realizację zadań w krajach, gdzie panują szczególne warunki polityczne. Fundacji powierzana jest realizacja przedsięwzięć wspierających procesy demokratyzacyjne ze szczególnym uwzględnieniem budowania kompetencji demokratycznych młodych środowisk opiniotwórczych, wspierania liderów transformacji systemowej i działalności organizacji obywatelskich. Głównymi obszarami działań są kraje Partnerstwa Wschodniego (ze szczególnym uwzględnieniem Białorusi) oraz wybrane kraje spełniające zapis w art. 10 ust. 3 ustawy o współpracy rozwojowe (solidarityfund.pl).

  • Warszawski Dialog na rzecz Demokracji (ang. Warsaw Dialogue for Democracy) – Działania Polski w zakresie promowania wartości demokratycznych wymagają ustanowienia stałego forum wymiany dobrych praktyk oraz ekspertyz w zakresie ewolucji systemów demokratycznych, a także postępów w zakresie rozwoju procesów transformacji demokratycznej w różnych częściach świata, szczególnie na obszarze europejskiego sąsiedztwa. Mamy ambicje, aby funkcje takiego forum spełniało wydarzenie pod nazwą Warszawski Dialog na rzecz Demokracji (www.warsawdialogue.pl).

    Wydarzenie odbywa się w formie cyklicznych konferencji – seminariów, mających na celu stałe monitorowanie ewolucji środowiska międzynarodowego dążącego do demokracji oraz tworzenie rekomendacji, głównie dla organizacji międzynarodowych zajmujących wspieraniem transformacji demokratycznej. Jest to inicjatywa skierowana do wszystkich osób, instytucji i organizacji, działających na rzecz promocji demokracji, rządów prawa i praw człowieka.

w górę

Tagi