Polska pomoc

Ukraina

Wprowadzenie

Ukraina zajmuje 88. pozycję na 189 państw w opublikowanym 9 grudnia 2019 r. przez UNDP rankingu Human Development Index, który corocznie monitoruje społeczno-gospodarczy rozwój państw świata.

Od wydarzeń na kijowskim Majdanie Ukraina, przy wsparciu donorów zagranicznych, dokonała znacznego postępu we wprowadzaniu koniecznych reform. Motywacją jest także podpisana umowa stowarzyszeniowa pomiędzy Ukrainą i Unią Europejską, która weszła w życie 1 września 2017 r. Zmiany dzieją się w trudnych warunkach wojny. Szacuje się, że w wyniku działań wojennych od końca 2013 r. zginęło już ponad 13 000 osób, w tym 3 344 cywilów. Liczba cywilnych rannych przekroczyła 7 000 osób, a osób oficjalnie zarejestrowanych jako przesiedleńcy wewnętrzni (IDPs) jest około 1,4 mln.

Bliskie sąsiedztwo, znaczenie geopolityczne Ukrainy oraz sytuacja polityczna, gospodarcza i społeczna powodują, że kraj ten pozostaje ważnym partnerem Polski w regionie. Fakt ten istotnie wzmacnia znaczenie oficjalnej polskiej pomocy rozwojowej (ODA). W 2018 r. polska ODA na rzecz Ukrainy wyniosła 242,79 mln PLN.   

 powrót

Działalność w 2019 r.

W roku 2019 Polska kontynuowała wparcie na rzecz Ukrainy w obszarach (priorytetach) określonych w „Wieloletnim programie współpracy rozwojowej na lata 2016-2020”:

  1. Dobre rządzenie

  2. Kapitał ludzki

  3. Przedsiębiorczość i sektor prywatny

W 2019 r. realizowano łącznie 33 projekty rozwojowe na kwotę około 15,8 mln zł. Dodatkowo, kontynuowane było zaangażowanie w ramach unijnego programu U-Lead with Europe. Pomoc dla ludności, która została poszkodowana w wyniku konfliktu na Ukrainie pozostaje ważnym obszarem wsparcia. W 2019 r. wnieśliśmy wpłatę na rzecz biura OCHA w Kijowie oraz Ukraine Humanitarian Fund (UHF). Łącznie nasza pomoc humanitarna dla Ukrainy wyniosła 4 mln zł. Dokonaliśmy również wpłaty na działania ODIHR na Ukrainie (Biuro Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka OBWE), fundusz UNAIDS (The Joint United Nations Programme on HIV/AIDS) oraz wsparliśmy finansowo działania Misji Biura Wysokiego Komisarza ONZ ds. Praw Człowieka monitorującej prawa człowieka na Ukrainie.

Priorytet „Dobre rządzenie”

W ramach priorytetu dobre rządzenie realizowane były działania na rzecz wsparcia kluczowych reform, w tym reformy samorządowej. Fundacja Edukacja dla Demokracji objęła wsparciem nowe zjednoczone gminy, tzw. OTG, w obwodach chmielnickim, czerniowieckim, zaporoskim oraz czerkaskim, natomiast Fundacja Rozwoju Demokracji Lokalnej kontynuowała wsparcie w zakresie planowania strategicznego w oparciu o model partycypacyjny dla OTG z obwodów czernihowskiego, kijowskiego, połtawskiego, lwowskiego i sumskiego. W ramach programu Wsparcie decentralizacji oświaty – przygotowanie kadr zarządzających oświatą w ukraińskich połączonych hromadach Fundacja Solidarności Międzynarodowej (FSM) zrealizowała szereg konferencji i wizyt studyjnych do Polski. FSM kontynuowała też wsparcie decentralizacji sektorowej w zakresie polityki społecznej na Ukrainie. Projekt Fundacji Inna Przestrzeń Rozwój nowoczesnego samorządu. Przestrzeń / planowanie / partycypacja wzmacniał zdolności lokalnych samorządów w zakresie nowoczesnego i partycypacyjnego planowania przestrzeni publicznych.

Ukraińscy urzędnicy uczestniczyli w szkoleniach realizowanych w ramach Akademii Administracji Publicznej Partnerstwa Wschodniego (AAP PW) z zakresu służby cywilnej, wdrażania układu o stowarzyszeniu z UE (AA) i pogłębionej i kompleksowej umowy o wolnym handlu (DCFTA) oraz planowania strategicznego i integracji europejskiej. Łącznie od 2011 r. w szkoleniach realizowanych w ramach Akademii wzięło udział 150 urzędników ukraińskich.

W obszarze zarządzania kryzysowego realizowano siedem projektów. Związek Ochotniczych Staży Pożarnych RP wspierał tworzenie ochotniczych straży pożarnych w 30 gminach z sześciu obwodów Ukrainy poprzez przekazanie sprzętu ochrony osobistej. Dodatkowo, dzięki działaniom szkoleniowym i mentorskim finansowanym przez program U-Lead with Europe, efektywność i skuteczność polskiego zaangażowania została wzmocniona. Oba działania stanowiły bowiem odpowiedź na wyzwanie jakim jest niski poziom bezpieczeństwa cywilnego i przeciwpożarowego na Ukrainie oraz potrzebę wzmocnienia służb pożarniczych, w tym zwłaszcza o charakterze ochotniczym. Inne projekty angażowały polskie organizacje pozarządowe, samorządy i Państwową Straż Pożarną, które szkoliły i przekazywały wyposażanie ukraińskim partnerom. I tak na przykład Szkoła Główna Straży Pożarnej we współpracy z Lwowskim Państwowym Uniwersytetem Bezpieczeństwa Życia oraz szkołami pożarniczymi w Charkowie, Czerkasach i Winnicy tworzy Regionalne Centra Szkolenia Ratowniczego wyposażone w profesjonalne trenażery.

Dodatkowo Ambasada RP w Kijowie realizowała projekt Trwały rozwój ukraińskich Karpat, dzięki któremu udało się opracować zatwierdzony 20 października 2019 r. przez Radę Ministrów Ukrainy Program rozwoju ukraińskich Karpat na lata 2020-2022. Dokument jest efektem debat przeprowadzonych w czterech zainteresowanych obwodach z udziałem władz lokalnych i centralnych.

W ramach wsparcia reform Polska pomoc kontynuowała projekt Ministerstwa Finansów, który ma na celu wzmocnienie ukraińskiego systemu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu oraz projekt Straży Granicznej wzmacniający Państwowe Służby Graniczne Ukrainy w zakresie zwiększania bezpieczeństwa i zwalczania przestępczości transgranicznej.

Priorytet „Kapitał ludzki”

W 2019 r. Polska kontynuowała pomoc osobom poszkodowanym w wyniku konfliktu na Ukrainie w zakresie zwiększenia dostępu do wysokiej jakości infrastruktury i usług społecznych, a w szczególności ochrony zdrowia. Partnerami polskiej pomocy w tym zakresie były Caritas, Polska Akcja Humanitarna, Polski Zespół Humanitarny, Kalejdoskop Kultur, Fundacja Most Solidarności oraz Ministerstwo Obrony Narodowej. Caritas prowadził w siedmiu miejscowościach na Ukrainie centra wsparcia rodziny stanowiące model integracji osób przesiedlonych wewnętrznie ze społecznością przyjmująca. Projekt PAH miał na celu poprawę dostępu lokalnej społeczności do wysokiej jakości usług socjalnych, w szczególności wsparcia psychologicznego. W ramach projektu pracownicy socjalni oraz wolontariusze brali udział w szkoleniach z zakresu radzenia sobie ze stresem, pierwszej pomocy psychologicznej, mediacji oraz ubiegania się o dofinansowanie projektów na rzecz lokalnych społeczności. Zdobyta wiedza i umiejętności praktyczne zostaną wykorzystane na kolejnych etapach projektu – przy ubieganiu się o granty na realizację własnych inicjatyw. PZH zrealizował projekt związany z transferem dobrych praktyk w diagnostyce, leczeniu i nadzorze epidemiologicznym nad gruźlicą lekooporną na wschodzie Ukrainy. Fundacja Most Solidarności stworzyła model opieki nad osobami niesamodzielnymi w celu wyrównania ich szans w zakresie dostępu do usług medycznych i społecznych na opustoszałych terenach linii frontu. Z kolei MON pomagał stronie ukraińskiej zreformować system opieki psychologicznej nad weteranami, a Kalejdoskop Kultur szkolił ukraińskich psychologów z organizacji pozarządowych w zakresie leczenia stresu pourazowego.

Priorytet „Przedsiębiorczość i sektor prywatny”

Duży nacisk kładliśmy na wsparcie projektów związanych z rozwojem przedsiębiorczości. W 2019 r. w tym obszarze zrealizowano 5 projektów. Celem trzyletniego projektu Od inkubacji do akceleracji – rozbudowa infrastruktury i wdrożenie nowych narzędzi wspierających innowacyjne przedsięwzięcia biznesowe w oparciu o Młodzieżowy Inkubator Przedsiębiorczości (YEI) we Lwowie był rozwój innowacyjnej przedsiębiorczości wśród młodych absolwentów uczelni wyższych we Lwowie. Projekt stwarzał trwałe, systemowe rozwiązania wspierające rozwój i usamodzielnienie się małych firm, w szczególności w zakresie sektora usług kreatywnych. W jego ramach rozbudowano Inkubator, stworzono program akceleracji dla wybranych firm, utworzono laboratorium projektowe, a także uruchomiono Lwowskie Forum Rozwijania Przedsiębiorczości oraz prowadzono szkolenia w ramach StartUp School.

W projekcie Szkoła dobrej energii II na bazie Kijowskiego Kolegium Zawodowego uruchomiono Centrum Kształcenia Praktycznego, w którym ukraińscy pracownicy, w tym osoby wewnętrznie przesiedlone, mogą kształcić się w zakresie montażu systemów fotowoltaiki i kolektorów słonecznych. W 2019 r. we współpracy z UNDP wdrażano trzecią edycję projektu Promocja przedsiębiorczości wśród ludności dotkniętej konfliktem na Ukrainie. Projekt realizowany jest w obwodzie donieckim i ługańskim od 2015 r.

W ramach innego projektu urząd miasta Kielce współpracował z Winnicą w zakresie wzmacniania konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw oraz tworzenia nowych miejsc pracy poprzez wsparcie stworzenia Winnickiego Parku Innowacji i Technologii. Park ma rozpocząć działalność w drugiej połowie 2020 r. Gotowa jest już koncepcja jego funkcjonowania.

Kolejny rok realizowana była też kluczowa inicjatywa Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju mająca na celu zwiększenie kompetencji ukraińskich władz regionalnych na rzecz przyciągania inwestycji zagranicznych oraz rozwój polsko – ukraińskiej współpracy gospodarczej.

Pomoc humanitarna

Od początku toczącego się konfliktu Polska wspiera Ukrainę kierując finansową i rzeczową pomoc humanitarną do osób najbardziej potrzebujących. W 2018 r. pomoc udzielana była zarówno kanałem wielostronnym (wpłata na rzecz oenzetowskiego Biura Koordynacji Pomocy Humanitarnej na Ukrainie - UN OCHA), jak i kanałem dwustronnym, w ramach którego kontynuowane były projekty we współpracy z Caritas i Polską Akcją Humanitarną. Celem projektu Caritas było polepszenie świadczeń medycznych dla osób przesiedlonych oraz społeczności lokalnej we wschodniej Ukrainie poprzez wsparcie dla czterech gabinetów medyczno-socjalnych prowadzonych przez Caritas w Charkowie, Bierdiańsku, Krzywym Rogu oraz Mariupolu. Zakres działań gabinetów obejmował diagnostykę (badanie USG), leczenie, profilaktykę, realizację recept oraz dystrybucję artykułów higienicznych. Z kolei celem projektu PAH było zapewnienie rodzinom poszkodowanym w konflikcie na Ukrainie, w szczególności osobom przesiedlonym do obwodu zaporoskiego i donieckiego, pomocy w zakresie podstawowych potrzeb rzeczowych i opieki społecznej.

Programy stypendialne

Programy stypendialne są jedną z trzech inicjatyw flagowych w Wieloletnim programie współpracy rozwojowej 2016-2020. Polityka stypendialna przyczynia się do budowania potencjału społeczno-gospodarczego krajów partnerskich. Ukraińscy stanowią największą grupę stypendystów w Polsce. Najzdolniejsi stypendyści mają możliwość pobytu i studiowania na najlepszych polskich uczelniach w ramach finansowanego przez MSZ programu stypendialnego im. Stefana Banacha dla obywateli krajów należących do Partnerstwa Wschodniego podejmujących studia II stopnia w Polsce lub też ubiegania się o stypendia finansowane ze środków MSZ na studia podyplomowe w Kolegium Europejskim w Natolinie.

Działalność w 2018 r.

W roku 2018 Polska kontynuowała wparcie na rzecz Ukrainy w obszarach (priorytetach) określonych w Wieloletnim programie współpracy rozwojowej na lata 2016-2020:

  1. Dobre rządzenie

  2. Kapitał ludzki

  3. Przedsiębiorczość i sektor prywatny

Łącznie w 2018 r. wybrano do realizacji 37 projektów rozwojowych na kwotę 14,5 mln PLN oraz projekty humanitarne na kwotę 4,9 mln zł. Dokonaliśmy również wpłaty na działania ODIHR na Ukrainie (Biuro Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka), fundusz UNAIDS (The Joint United Nations Programme on HIV/AIDS), działania Misji Biura Wysokiego Komisarza ONZ ds. Praw Człowieka monitorującej prawa człowieka na Ukrainie oraz wsparto proces wdrażania reform na Ukrainie w ramach programu konkurencyjności Eurazji Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju(OECD).

Priorytet „Dobre rządzenie”

W ramach priorytetu dobre rządzenie realizowane były działania na rzecz wsparcia kluczowych reform, głównie reformy samorządowej i reformy systemu oświaty oraz wzmacniania zdolności w zakresie zapobiegania i redukowania ryzyka oraz reagowania w sytuacjach nadzwyczajnych. Dodatkowo zadania dotyczyły wzrostu kompetencji kadry administracji publicznej. Ukraińscy urzędnicy uczestniczyli w szkoleniach realizowanych w ramach Akademii Administracji Publicznej Partnerstwa Wschodniego z zakresu służby cywilnej, wdrażania układu o stowarzyszeniu z UE (AA) i pogłębionej i kompleksowej umowy o wolnym handlu (DCFTA) oraz przeciwdziałania korupcji dla urzędników administracji publicznej szczebla regionalnego.

W 2018 r. w ramach projektów prowadzonych bilateralnie różnego rodzaju wsparcie udzielone było blisko 300 nowo zjednoczonym gminom, tzw. OTG. Wśród realizowanych projektów na podkreślenie zasługuje rozpoczęcie przez FSM, we współpracy z ukraińskim ministerstwem polityki społecznej, projektu Usługi społeczne w hromadach – wsparcie reformy polityki społecznej na Ukrainie. Polska aktywnie włączyła się też w realizację programu unijnego U-Lead with Europe. Dzięki zaangażowaniu polskich ekspertów opracowano metodologię i przeprowadzono badania potrzeb rynku pracy w wybranych obwodach, przygotowano procedury dziania regionalnych rad rynku pracy oraz przeprowadzono szkolenia dla regionalnych władz oświatowych. Wsparto też prace nad przyjętą przez Radę Ministrów Ukrainy koncepcją reformy kształcenia zawodowego na lata 2018-2028.

Zarządzanie kryzysowe stało się już polską specjalizacją na Ukrainie. W 2018 r. wsparto sześć gmin obwodu donieckiego w zakresie tworzenia ochotniczych straży pożarnych. W ramach projektu zorganizowano wizytę studyjną do Polski, przeszkolono 102 wolontariuszy, których wyposażono w sprzętu ochrony osobistej. W ramach innego projektu stworzono trzy jednostki ochotniczej straży pożarnej w obwodzie rówieńskim. W 2018 r. kontynuowaliśmy wsparcie dla ochotniczych oddziałów ratowników medycznych, w ramach którego utworzono efektywne struktury maltańskiego ratownictwa ochotniczego w 10 miastach Ukrainy.

Priorytet „Kapitał ludzki”

Polska angażowała się w pomoc na rzecz osób wewnętrznie przesiedlonych w celu wsparcia ich integracji z przyjmującą społecznością oraz zapewnienia lepszego dostępu do usług społecznych, w tym ochrony zdrowia. W siedmiu miastach Ukrainy przy wsparciu Caritasu kontynuowały pracę centra wsparcia socjalnego i psychologicznego dla rodzin przesiedlonych, gdzie prowadzone były działania ułatwiające zrównoważoną integrację ze społecznościami przyjmującymi. Dodatkowo Ambasada RP w Kijowie prowadziła projekt mający na celu polepszenie dostępu do wsparcia psychologicznego dla osób wewnętrznie przesiedlonych drogą podniesienia kwalifikacji personelu w ośrodkach dla przesiedleńców w centralnych obwodach Ukrainy. Udzieliła także finansowego wsparcia dla szpitala psychiatrycznego w mieście Swatowe w obwodzie ługańskim na wschodzie Ukrainy, gdzie trafiają pacjenci, którzy ucierpieli podczas wojny w Donbasie. W Drohobyczu schronienie znalazła grupa Tatarów krymskich, którzy opuścili Krym po aneksji półwyspu przez Rosję. Tam, przy wsparciu Polskiej pomocy, wyremontowano i wyposażono Centrum Kultury Tatarów Krymskich, stanowiące miejsce spotkań, modlitwy, aktywizacji i integracji przesiedlonych osób. Beneficjentami była jednak nie tylko społeczność krymsko - tatarska, ale również pozostali mieszkańcy miasta, mający możliwość zapoznania się z kulturą Tatarów krymskich poprzez uczestnictwo w organizowanych tam wydarzeniach.

Priorytet „Przedsiębiorczość i sektor prywatny”

W 2018 r. rozpoczęto drugą edycję projektu Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju RP pn. Wzrost konkurencyjności ukraińskich regionów oraz rozwój polsko-ukraińskiej współpracy gospodarczej. Celem projektu było wsparcie wdrażania polityki rozwoju, w tym polityki przedsiębiorczości na szczeblu regionalnym i centralnym, a przy okazji stymulowanie współpracy gospodarczej między Polską a Ukrainą. W ramach projektu pomoc otrzymały także ukraińskie mikro oraz małe i średnie przedsiębiorstwa, w szczególności innowacyjne startupy. Realizacja projektu Szkoła dobrej energii Fundacji Innovatis pozwoliła na przygotowanie i uruchomienie w szkołach zawodowych w Zbarażu i Kijowie nowego fakultatywnego kierunku kształcenia w zakresie odnawialnych źródeł energii. W 2018 r. zakończono też realizację drugiego etapu projektu realizowanego we współpracy z UNDP Promocja przedsiębiorczości wśród ludności dotkniętej konfliktem na Ukrainie. Dzięki Polskiej pomocy ok. 600 osób dotkniętych konfliktem rozwinęło umiejętności biznesowe, wsparto 159 nowych przedsiębiorstw i utworzono 539 nowych miejsc pracy. Ponadto 121 przedsiębiorców z Donbasu wzięło udział w dwóch krajowych targach biznesowych, a kampania promująca przedsiębiorczość dotarła do ponad 200 tys. osób.

Pomoc humanitarna

Od początku toczącego się konfliktu Polska wspiera Ukrainę kierując finansową i rzeczową pomoc humanitarną do osób najbardziej potrzebujących. Pomoc udzielana jest zarówno kanałem wielostronnym (wpłaty na rzecz OCHA i UHF), jak i kanałem dwustronnym. Latem 2019 r. ze środków Polskiej pomocy, będących w dyspozycji Ambasady RP w Kijowie, we współpracy z Międzynarodowym Stowarzyszeniem Przedsiębiorców Polskich na Ukrainie sfinansowaliśmy turnus rehabilitacyjno-wypoczynkowy dla dzieci przesiedleńców z terenów Doniecka i Ługańska, dzieci żołnierzy, którzy zginęli na wojnie lub jeńców, którzy cały czas są przetrzymywani przez separatystów. Dodatkowo Ambasada RP w Kijowie przyczyniła się do stworzenia dzieciom komfortowych i bezpiecznych warunków do nauki, odpoczynku oraz noclegu w jesienno-zimowych porach roku w dziecięcym ośrodku Arka położonym niedaleko Mariupola.

Programy stypendialne

Z środków Polskiej pomocy kontynuujemy finansowanie obywatelom Ukrainy stypendiów w ramach Programu stypendialnego im. Banacha oraz w Kolegium Europejskim w Natolinie. Celem Programu stypendialnego im. Stefana Banacha jest wspieranie rozwoju społeczno-gospodarczego krajów rozwijających się poprzez podnoszenie poziomu wykształcenia i kwalifikacji zawodowych ich obywateli. Studenci z Ukrainy stanowią największą grupę zagranicznych stypendystów w Polsce.

Działalność w 2017 r.

W roku 2017 Polska kontynuowała wparcie na rzecz Ukrainy w obszarach (priorytetach) określonych w „Wieloletnim programie współpracy rozwojowej na lata 2016-2020”:

  1. Dobre rządzenie

  2. Kapitał ludzki

  3. Przedsiębiorczość i sektor prywatny

Łącznie wybrano do realizacji w 2017 r. 40 projektów rozwojowych na kwotę 13,34 mln PLN oraz 4 projekty humanitarne na kwotę 4,9 mln zł.

Priorytet „Dobre rządzenie”

W ramach priorytetu dobre rządzenie realizowane były działania na rzecz wsparcia kluczowych reform, głównie reformy samorządowej, reformy systemu oświaty, przeciwdziałania korupcji. Dodatkowo zadania dotyczą  wzrostu kompetencji kadry administracji publicznej w zakresie wynikającym z Umowy stowarzyszeniowej z UE, a także wzmocnienia zdolności w zakresie zapobiegania i redukowania ryzyka oraz reagowania w sytuacjach nadzwyczajnych

Polska włączyła się finansowo i merytorycznie w realizację programu UE Wzmocnienie decentralizacji na Ukrainie (Ukraine Local Empowerment, Accountability and Development Programme - U-LEAD). Program U-LEAD jest jednym z głównych instrumentów wsparcia przez zagranicznych donatorów procesu decentralizacji na Ukrainie realizowany wspólnie przez KE, Niemcy, Szwecję, Polskę, Danię i Estonię. Jednocześnie na poziomie lokalnym, przy wsparciu eksperckim polskich organizacji pozarządowych realizowane były projekty dotyczące budowania kompetencji połączonych hromad w zakresie nowych lub poszerzonych kompetencji władz samorządowych.

Polska kontynuowała również wsparcie dla reformy oświaty. W ramach programu „Nowa Ukraińska Szkoła”, polsko – ukraiński zespół specjalistów pracował nad całościowym projektem podstawy programowej kształcenia ogólnego dla poszczególnych typów szkół.

W zakresie przeciwdziałania korupcji, organizowana została kolejna edycja szkolenia dla  przedstawicieli ukraińskich ministerstw i urzędów centralnych z zakresu efektywnego przygotowywania i wdrażania resortowych programów antykorupcyjnych. Szkolenie prowadzone było w ramach w ramach Akademii Administracji Publicznej Partnerstwa Wschodniego. Ponadto polskie Ministerstwo Finansów kontynuowało wsparcie dla Ukraińskiej Jednostki Analitycznej, odpowiedzialnej za zarządzanie informacjami nt. potencjalnego prania pieniędzy i wpływów z przestępstw. Jednostka pełni ważną rolę w identyfikowaniu finansowych przestępstw, włącznie z korupcją. Również Ministerstwo Spraw Wewnętrznych nawiązało współpracę z ukraińską policją, dla której organizowane jest szkolenie połączone z wizytą studyjną z zakresu walki z korupcją i przestępczości ekonomicznej.

W ramach polskiej pomocy wspierane są również działania budujące kompetencje kadry administracji publicznej w innych obszarach wynikających z Umowy Stowarzyszeniowej UE-Ukraina. W 2017 r. w szkoleniach i stażach organizowanych przez polskie instytucje wzięli udział m. in. przedstawiciele Sekretariatu Gabinetu Ministrów Ukrainy, Narodowego Banku Ukrainy, Państwowej Służby Granicznej Ukrainy oraz Państwowej Służby Statystyki Ukrainy.

W obszarze wzmocnienia zdolności w zakresie zapobiegania i redukowania ryzyka oraz reagowania w sytuacjach nadzwyczajnych podejmowane były inicjatywy z zakresu tworzenia ochotniczych oddziałów ratowników medycznych, profesjonalizacji działania służb pożarniczych, ratowników górskich oraz ochotniczych zespołów ratowników medycznych.

Priorytet „Kapitał ludzki”

Ze względu na toczący się konflikt na wschodzie Ukrainy Polska kontynuowała wsparcie na rzecz osób wewnętrznie przesiedlonych. Obok doraźnej pomocy humanitarnej, realizowane są również działania o charakterze trwałym i długoterminowym. Mają one na celu wsparcie integracji osób przesiedlonych wewnętrznych z przyjmującą ich społecznością oraz zapewnienie lepszego dostępu do wsparcia psychologicznego. Pomoc nie jest ograniczona do wschodnich obwodów Ukrainy i udzielana jest na terenie całego kraju. W siedmiu miastach organizowane są centra wsparcia socjalnego i psychologicznego rodzinom przesiedlonym oraz prowadzone są działania ułatwiające zrównoważoną lokalną integrację ze społecznościami przyjmującymi. Dodatkowo polski Wojskowy Instytut Medyczny zorganizował staże i szkolenia dla ukraińskich psychologów i lekarzy psychiatrii z zakresu leczenia traumy pourazowej. Specjaliści zostali przygotowani do pracy z osobami, które ucierpiały w wyniku i konfliktu zbrojnego w Donbasie.

Priorytet „Przedsiębiorczość i sektor prywatny”

W 2017 r. kluczową inicjatywą w zakresie wsparcia rozwoju przedsiębiorczości na Ukrainie był projekt Ministerstwa Rozwoju mający na celu utworzenie w siedmiu obwodach regionalnych centrów wsparcia przedsiębiorczości, przygotowanie regionalnych strategii rozwoju oraz wsparcie wysiłków dotyczących przyciągania inwestycji zagranicznych. Dodatkowo kontynuowane jest zaangażowanie w zakresie poprawy jakości kształcenia zawodowego oraz projekty promujące wykorzystanie innowacyjnych narzędzi i technologii. W tym zakresie organizacjom zrzeszającym ukraińskich przedsiębiorców przekazywana jest wiedza na temat specyfiki firm rodzinnych oraz możliwości, jakie dla wzrostu konkurencyjności stwarzają grupy zakupowe. MSZ kontynuowało wsparcie dla Młodzieżowego Inkubatora Przedsiębiorczości we Lwowie poprzez dofinansowanie rozbudowy infrastruktury i wdrożenie nowych narzędzi wspierających innowacyjne przedsięwzięcia biznesowe.

Z powodu wojny toczącej się we wschodniej Ukrainie nieustannie identyfikowane są potrzeby wsparcia rozwoju przedsiębiorczości wśród osób przesiedlonych wewnętrznie. Dlatego Polska, w ramach współpracy rozwojowej, wspiera inicjatywy skierowane do osób bezrobotnych mające na celu przeszkolenie i wyposażenie w narzędzia ułatwiające podejmowanie samodzielnych aktywności w zakresie zatrudnienia w nowych społecznościach.

Pomoc humanitarna

Od początku toczącego się konfliktu, Polska wspiera Ukrainę kierując finansową i rzeczową pomoc humanitarną do osób najbardziej potrzebujących. Pomoc udzielana jest zarówno kanałem wielostronnym (wpłaty na rzecz Funduszu UNICEF oraz Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża), jak i kanałem dwustronnym.

W 2017 r. realizowane są projekty we współpracy z Caritas Polska i Polską Akcją Humanitarną. Celem projektu Caritas Polska jest polepszenie świadczeń medycznych dla osób przesiedlonych oraz społeczności lokalnej we wschodniej Ukrainie. Caritas prowadzi cztery gabinety medyczno – socjalne w Charkowie, Bierdiańsku, Krzywym Rogu oraz Mariupolu. Zakres działań gabinetów obejmie diagnostykę (badanie USG), leczenie, wykonywanie badań, profilaktykę, realizację recept oraz dystrybucję artykułów higienicznych. Z kolei celem projektu Polskiej Akcji Humanitarnej jest zapewnienie rodzinom poszkodowanym w konflikcie na Ukrainie, w szczególności osobom przesiedlonym do Obwodu Zaporoskiego i Obwodu Donieckiego, pomocy w zakresie podstawowych potrzeb finansowych, rzeczowych i opieki społecznej.

Dodatkowo dzięki projektom Ambasady RP w Kijowie wymieniono zniszczone okna w jednej ze szkół w poszkodowanej przez konflikt Awdijiwce oraz planowana jest dezynsekcja wody w szeregu miejscowości znajdujących się w strefie przyfrontowej Donbasu.

Programy stypendialne

W ramach polskiej współpracy rozwojowej Polska finansuje obywatelom Ukrainy stypendia w ramach, Programu stypendialnego im. Banacha (na najlepszych uczelniach w całej Polsce) oraz w Kolegium Europejskim w Natolinie. Ukraińcy stanowią największą grupę zagranicznych stypendystów w Polsce.

Działalność w 2016 r.

Rok 2016 był pierwszym rokiem realizacji „Wieloletniego programu współpracy rozwojowej na lata 2016-2020”. Na jego podstawie działania MSZ na rzecz Ukrainy koncentrowały się na następujących priorytetach tematycznych:

  1. Dobre rządzenie
  2. Kapitał ludzki
  3. Przedsiębiorczość i sektor prywatny

Priorytet „Dobre rządzenie”

W ramach priorytetu dobre rządzenie kontynuowane były działania polskich organów administracji rządowej na rzecz wsparcia kluczowych reform, głównie reformy samorządowej, reformy systemu oświaty, przeciwdziałania korupcji.

MSZ, poprzez utworzone biuro w Kijowie, koordynowało prace związane z obsługą zespołu ekspertów
ds. reformy samorządowej na terenie Ukrainy. W ramach Polsko-Kanadyjskiego Programu Wsparcia Demokracji zrealizowano szereg projektów z zakresu rozwoju społeczeństwa obywatelskiego na poziomie lokalnym i wsparcia połączonych hromad (gmin).

Polscy eksperci zaangażowani byli w opracowanie założeń nowej podstawy programowej dla wszystkich typów ukraińskich szkół. Kontynuowane było wsparcie eksperckie w obszarach doskonalenia nauczycieli oraz dostosowania statusu i awansu zawodowego nauczycieli do standardów europejskich. Wszystkie działania uwzględniały toczący się proces decentralizacji państwa i przejmowania odpowiedzialności nad placówkami oświaty przez władze lokalne.

W ramach Akademii Administracji Publicznej Partnerstwa Wschodniego, MSZ we współpracy z CBA zorganizowało kolejny moduł szkoleniowy dla ukraińskich urzędników i funkcjonariuszy odpowiedzialnych za wdrażanie programów antykorupcyjnych. Ponadto w 2016 r. ze środków polskiej pomocy Ministerstwo Finansów wspierało Ukraińską Jednostkę Analityczną, odpowiedzialna za zarządzanie informacjami nt. potencjalnego prania pieniędzy i wpływów z przestępstw. Jednostka pełni ważną rolę w identyfikowaniu finansowych przestępstw, włącznie z korupcją.

Ukraińskim ministerstwom i biurom zostały przekazane także doświadczenia z zakresu rozwoju regionalnego, w tym wzmocnienia lokalnej przedsiębiorczości, reformy w sektorze telekomunikacyjnym
i pocztowym, wzmocnienia potencjału inspekcji farmaceutycznej, zwalczania handlu ludźmi, reagowania służb ratowniczych w sytuacjach kryzysowych.

Działania organów administracji centralnej na rzecz rozwoju systemów zarządzania kryzysowego wspierały także polskie samorządy i organizacje pozarządowe podejmując inicjatywy z zakresu tworzenia ochotniczych oddziałów ratowników medycznych, profesjonalizacji działania służb pożarniczych i ratowników górskich.

Priorytet „Kapitał ludzki”

Z powodu przedłużającego się kryzysu na Ukrainie od 2016 r. część działań z zakresu pomocy rozwojowej stanowiło uzupełnienie oraz wzmocnienie działań humanitarnych na rzecz osób przesiedlonych w wyniku działań wojennych na wschodzie Ukrainy. Działania te służyły  integracji społecznej ukraińskich uchodźców ze społecznością przyjmującą oraz rozwijaniu możliwości ich samodzielnego funkcjonowania. W sześciu miastach Ukrainy utworzono centra wsparcia i integracji przesiedlonych rodzin, gdzie udzielana jest pomoc socjalna i psychologiczna.  Ponadto, w obwodzie charkowskim wyremontowano i doposażono kilkadziesiąt szkół, w tym ośrodek dla przesiedlonych rodzin „Romaszka”.

Priorytet „Przedsiębiorczość i sektor prywatny”

W 2016 r. w obszarze przedsiębiorczości Polska kontynuowała zaangażowanie w zakresie poprawy jakości kształcenia zawodowego i promocji przedsiębiorczości wśród młodzieży oraz na obszarach wiejskich. Polska przekazała również swoje doświadczenie w stymulowaniu współpracy małych i średnich przedsiębiorstw, m.in. poprzez tworzenia klastrów oraz grup zakupowych. Kontynuowane było wsparcie dla Młodzieżowego Inkubatora Przedsiębiorczości we Lwowie. Dodatkowo, Ministerstwo Rozwoju wdrożyło pierwszy moduł dwuletniego projektu, którego celem jest wzrost atrakcyjności inwestycyjnej Ukrainy oraz konkurencyjności regionów. Projekt realizowany jest we współpracy z ukraińskim ministerstwami odpowiedzialnymi za rozwój regionalny i gospodarkę. Działania projektu adresowane są do samorządów i administracji centralnej i skoncentrowane w 7 regionach centralnej i zachodniej Ukrainy.

Pomoc humanitarna

W odpowiedzi na trudną sytuację ludności cywilnej przesiedlonej z powodu toczących się działań wojennych w obwodzie ługańskim i donieckim MSZ kontynuowało działania humanitarne na obszarze kontrolowanym przez ukraiński rząd. Obecnie kluczowym problemem jest dostęp do podstawowych usług socjalnych, medycznych i leków. Odpowiadając na te potrzeby w 2016 r. sfinansowano działalność 3 gabinetów medyczno – socjalnych, punktów informacyjnych dla uchodźców wewnętrznych, punktu przedszkolnego, świetlicy terapeutycznej. Wszystkie placówki świadczą także usługi doradcze i psychologiczne.

Udział w inicjatywach międzynarodowych

Polska zadeklarowała włączenie się w finansowanie i implementację unijnego programu Wzmocnienie decentralizacji na Ukrainie (U-LEAD), którego celem jest przyspieszenie reformy samorządowej na Ukrainie poprzez dostarczenie szeroko zakrojonego wsparcia w kilku kluczowych dla reformy obszarach. Jest on realizowany w ramach Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa (European Neighbourhood Instrument, ENI), a Polska zadeklarowała swój udział w jego finansowaniu w kwocie 1 mln. EUR.

W tym roku Polska przekazała dodatkowe wsparcie w wysokości 0,5 mln USD na projekt UNDP (Program Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju) promujący samozatrudnienie i tworzenie nowych miejsc pracy wśród ludności dotkniętej konfliktem na Ukrainie. Beneficjenci projektu uczestniczyli w szeregu szkoleń z zakresu przedsiębiorczości, następnie otrzymali wsparcie finansowe na rozpoczęcie lub reaktywację działalności biznesowej. Grantobiorcy mogli również skorzystać z doradztwa prawnego, doradztwa w zakresie księgowości oraz pomocy w prowadzeniu działań marketingowych.

Środki na rzecz Ukrainy przekazywane są także poprzez wpłaty do budżetów instytucji i organizacji międzynarodowych (m.in. OECD, UNICEF, NATO, UNDP).

Czytaj więcej o polskiej pomocy dla Ukrainy:

powrót

Działalność w 2015 r.

Bliskie sąsiedztwo, znaczenie geopolityczne Ukrainy oraz sytuacja polityczna, gospodarcza i społeczna powodują, że kraj ten pozostaje ważnym partnerem Polski w regionie, w tym w ramach polskiej pomocy rozwojowej. W 2015 polska oficjalna pomoc rozwojowa (ODA) na rzecz Ukrainy wyniosła 25,87 mln euro i była niemal dwukrotnie większa niż w 2014 r. oraz ponad trzykrotnie większa niż w latach poprzednich. Jest to drugi rok zmian polityczno-gospodarczych, jakie zostały zapoczątkowane przez wydarzenia na kijowskim Majdanie. Jednocześnie jest to rok konfliktu w regionie DONBASu.

Rok 2015 był ostatnim rokiem wdrażania „Wieloletniego programu współpracy rozwojowej 2012-2015”, zgodnie z którym działania MSZ na rzecz Ukrainy koncentrowały się na następujących priorytetach tematycznych:

1.   Bezpieczeństwo publiczne i zarządzanie granicami

2.   Rozwój regionalny, budowa potencjału administracji publicznej i samorządowej

3.   Małe i średnie przedsiębiorstwa oraz tworzenie nowych miejsc pracy

Dodatkowo, MSZ kontynuowało wsparcie kluczowych reform rządu Ukrainy, w tym związanych z wdrażaniem Umowy Stowarzyszeniowej UE – Ukraina oraz z zapotrzebowaniem zgłoszonym rządowi RP dotyczącym wsparcia reformy samorządowej, dostarczało pomoc humanitarną, finansowało stypendia dla ukraińskich studentów i szkoliło przedstawicieli ukraińskiej administracji w ramach Akademii Administracji Publicznej Partnerstwa Wschodniego. W 2015 r. w ramach pomocy dwustronnej MSZ przeznaczyło 31,60 mln zł na rzecz Ukrainy.

Priorytety polskiej pomocy rozwojowej na rzecz Ukrainy

Polska pomoc rozwojowa na rzecz Ukrainy w 2015 r. koncentrowała się na trzech priorytetach:

1.   Priorytet 1: Bezpieczeństwo publiczne i zarządzanie granicami (3 projekty na kwotę 0,4 mln zł)

Projekty realizowane w ramach tego priorytetu koncentrowały się na podniesieniu kompetencji służb i podmiotów odpowiedzialnych za bezpieczeństwo ludności.

2.   Priorytet 2: Rozwój regionalny oraz budowa potencjału administracji publicznej i samorządowej (22 projekty na kwotę 4,7 mln zł)

Projekty realizowane w ramach tego priorytetu koncentrowały się na:

  • wsparciu samorządów w zakresie zarządzania usługami komunalnymi, w tym zagospodarowaniu odpadów;
  • wdrożeniu rozwiązań w zakresie energooszczędności oraz poprawie efektywności energetycznej na poziomie obwodów i gmin, w tym wykorzystania odnawialnych źródeł energii;
  • usprawnienia mechanizmów reagowania i redukowania ryzyka katastrof i sytuacji nadzwyczajnych, w tym podczas powodzi.

3.   Priorytet 3: Małe i średnie przedsiębiorstwa oraz tworzenie nowych miejsc pracy (9 projektów na kwotę 2,29 mln zł):

Projekty realizowane w ramach tego priorytetu koncentrowały się na:

  • wzmocnieniu przedsiębiorczości i podniesieniu konkurencyjności małych firm poprzez wdrażanie innowacyjnych technologii czy narzędzi (np. grupy zakupowe);
  • wdrażaniu innowacyjnych technologii opartych o alternatywne źródła energii oraz lokalne surowce;
  • wzmacnianiu mikroprzedsiębiorczości na terenach wiejskich, na bazie lokalnych zasobów;
  • wprowadzeniu edukacji biznesowej w szkolnictwie.

W ramach powyższych priorytetów wdrożono 34 projekty, w tym 14 projektów wyłonionych w konkursie Polska pomoc rozwojowa 2015 (na kwotę 4,1 mln PLN, zobacz pełną listę), a osiem realizowanych z udziałem organów polskiej administracji centralnej (na kwotę 1,8 PLN, zobacz pełną listę). Ambasada RP w Kijowie zrealizowała 12 projektów w ramach systemu małych grantów o łącznej wartości 1,5 mln PLN (zobacz pełną listę). Po raz pierwszy pojawiły się projekty skierowane do osób przesiedlonych wewnętrznie.

Pozostałe działania pomocy rozwojowej na rzecz Ukrainy

Wsparcie demokracji

Zadania dotyczące wsparcia demokracji na Ukrainie zostały zlecone Fundacji Solidarności Międzynarodowej, która realizowała Polsko-Kanadyjski Program Wsparcia Demokracji. Jego celem było zwiększenie zaangażowania mieszkańców Ukrainy w tworzenie skutecznych, praworządnych i cieszących się zaufaniem instytucji demokratycznych, szczególnie samorządów lokalnych i niezależnych mediów.
W ramach programu wybrano do realizacji 27 projektów, których okres realizacji przewidziany został na lata 2015-2016.

Program Akademia Administracji Publicznej Partnerstwa Wschodniego (AAPPW)

Ukraińscy urzędnicy brali udział w szkoleniach organizowanych w ramach programu Akademii Administracji Publicznej PW realizowanego we współpracy z Krajową Szkołą Administracji Publicznej. Program służył kształtowaniu profesjonalnej kadry urzędniczej w krajach PW, stanowiącej zaplecze eksperckie niezbędne do wdrażania zasad demokratycznego państwa prawa. W 2015 r. ukraińscy urzędnicy uczestniczyli w szkoleniu z zakresu wdrażania Umowy Stowarzyszeniowej z UE oraz Umowy o pogłębionej strefie wolnego handlu (DCFTA), przeciwdziałania korupcji oraz stażach z zakresu służby cywilnej.

Programy stypendialne i szkoleniowe

W roku akademickim 2014/2015 r. studiowało w Polsce ponad 14 tysięcy studentów z Ukrainy (na ponad 32 tysiące zagranicznych studentów, czyli stanowili oni ok. 44% zagranicznych studentów). Ok. 11 tysięcy osób studiowało na warunkach komercyjnych, ok. 3 tys. otrzymywało różnego rodzaju dofinansowanie studiów (zwolnienia z opłat, stypendia).

Stypendyści studiowali w trybie i na warunkach innych niż obowiązujące obywateli polskich. Wszyscy mieli zapewnione bezpłatne kształcenie (finansowanie dla uczelni z dotacji podstawowej na działalność dydaktyczną) oraz stypendium Rządu RP. Łącznie w roku akademickim 2014/2015 MSZ sfinansowało koszty kształcenia i pobytu w Polsce około 150. Dodatkowo sfinansowano koszty pobytu i kształcenia w Kolegium Europejskim w Natolinie dla 5 obywateli Ukrainy.

Misje obserwacyjne wyborów

MSZ sfinansowało wyjazd polskich obserwatorów w ramach misji OBWR/ODiHR w wyborach lokalnych na Ukrainie (26 października 2015 r.) a jego organizację zleciło Fundacji Solidarności Międzynarodowej. MSZ przeznaczyło na powyższe działanie 200 tys. zł.

Wsparcie reform

Reforma decentralizacji

Wsparcie realizowane jest w oparciu o Memorandum o współpracy w zakresie wsparcia reformy samorządowej na Ukrainie podpisane 17 grudnia 2014 r. pomiędzy Ministerstwem Spraw Zagranicznych RP i Ministerstwem Rozwoju Regionalnego, Budownictwa, Mieszkalnictwa i Usług Komunalnych Ukrainy (MRRBMiUKZ). Na jego podstawie został powołany Zespół doradczy ds. reformy samorządowej na Ukrainie przy MRRBMiUK Ukrainy kierowany przez wiceministra Wiaczesława Negodę. W 2015 r. nadzór nad pracami polskich członków Zespołu, MSZ powierzyło Fundacji Solidarności Międzynarodowej (FSM).
W Kijowie powstało biuro FSM, którego celem była obsługa zespołu ekspertów ds. reformy samorządowej na terenie UA, koordynacja przygotowania szkoleń, staży i wizyt studyjnych, a także realizacja innych zadań zlecanych przez MSZ. Równocześnie FSM wspólnie ze Szwajcarią organizowało szkolenia, wizyty studyjne, wymianę informacji pomiędzy władzami polskimi a ukraińskimi, samorządami, międzynarodowymi organizacjami pomocowymi oraz partnerami niepublicznymi zaangażowanymi w reformę decentralizacyjną.

Reforma oświaty

Od 2015 r. Na mocy Porozumienia o współpracy w dziedzinie oświaty Ministerstwo Edukacji Narodowej wdrażało projekt „Wsparcie reformy systemu oświaty na Ukrainie”. Opracowane były rekomendacje w czterech obszarach tematycznych: wdrażania podstawy programowej wychowania przedszkolnego i kształcenia ogólnego, decentralizacji systemu oświaty i finansowania zadań oświatowych, systemu nadzoru pedagogicznego i oceny jakości pracy szkoły oraz systemu egzaminów zewnętrznych z języków obcych nowożytnych.

Reforma antykorupcyjna

W 2015 r., w ramach Akademii Administracji Publicznej Partnerstwa Wschodniego, MSZ zorganizowało szkolenia antykorupcyjne dla ukraińskich urzędników i funkcjonariuszy odpowiedzialnych za wdrażanie programów antykorupcyjnych. W szkoleniu wzięło udział 20 przedstawicieli ministerstw ukraińskich.

Wpłaty wielostronne

W 2015 r. środki na rzecz Ukrainy przekazane zostały także poprzez instytucje międzynarodowe na łączną kwotę 8,36 mln PLN. MSZ dokonało wpłaty wysokości 7 mln PLN na rzecz Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju z przeznaczeniem na finansowanie Funduszu Osłony w Czarnobylu (ang. Chernobyl Shelter Fund, CSF), który służy zabezpieczeniu osłony radioaktywnego rdzenia reaktora (5 mln PLN) oraz Funduszu Ukraine Stabilisation and Sustainable Growth Multi-Donor Account (2 mln PLN). Ponadto wsparcie otrzymał Program Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju (ang. United Nations Development Programme, UNDP), który koordynuje projekt skierowany do ludności przesiedlonej wewnętrznie - Promoting entrepreneurship among conflict – affected population in Ukraine (0,92 mln PLN). Ponadto przekazano wpłaty na rzecz OHCHR, UN OCHA, UNDEF, ODHIR, NATO, Rady Europy z przeznaczeniem na rzecz działań realizowanych na Ukrainie.

Czytaj więcej o polskiej pomocy dla Ukrainy:

powrót

Działalność w 2014 r.

Ze względu na sytuację polityczną na Ukrainie w 2014 r., Polska zwiększyła, zarówno finansowo, jak i pod względem zakresu, wsparcie na rzecz społeczeństwa ukraińskiego. Poza realizacją dotychczasowych form współpracy w postaci głównie projektów rozwojowych oraz programów stypendialnych, zorganizowano obserwację wyborów, pomoc humanitarną (patrz zakładka Pomoc humanitarna) oraz rozpoczęto wsparcie przeprowadzenia kluczowych reform, w tym szczególnie decentralizacji. MSZ przeznaczyło na wsparcie Ukrainy ponad dwukrotnie większą kwotę w porównaniu do lat poprzednich - wyniosła ona 21,15 mln zł.

Priorytety polskiej pomocy rozwojowej na rzecz Ukrainy

W 2014 roku polska działalność z zakresu współpracy rozwojowej na rzecz Ukrainy realizowana była w ramach następujących priorytetów:

  • Bezpieczeństwo publiczne i zarządzanie granicami (1 projekt - 0,21 mln PLN)
    Projekt dotyczył przygotowania jednostek ukraińskiej straży pożarnej z obwodu lwowskiego do reagowania i minimalizowania skutków awarii i katastrof z udziałem materiałów chemicznych, biologicznych, radiacyjnych i nuklearnych.

  • Rozwój regionalny oraz budowa potencjału administracji publicznej i samorządowej (17 projektów - 4,26 mln PLN)
    Działania dotyczyły szczególnie wzmocnienia samorządu w obszarze nowoczesnego zarządzania usługami komunalnymi, zarządzania nieruchomościami i energooszczędnością oraz zwiększenia atrakcyjności ukraińskich miast.

  • Małe i średnie przedsiębiorstwa oraz tworzenie nowych miejsc pracy (7 projektów - 2,29 mln PLN)
    Działania koncentrowały się na wzmocnieniu mikroprzedsiębiorczości i podniesieniu konkurencyjności małych firm, w szczególności poprzez poszukiwanie nowych źródeł finansowania ich działalności a także wprowadzaniu edukacji biznesowej w szkolnictwie oraz stymulowaniu rozwoju akademickich inkubatorów przedsiębiorczości

W 2014 r. MSZ wdrożyło na rzecz Ukrainy 25 projektów, w tym 18 wyłonionych w konkursie Polska pomoc rozwojowa 2014 (na kwotę 5,02 mln PLN) (zobacz opisy), a 7 realizowanych z udziałem organów polskiej administracji centralnej (na kwotę 1,74 PLN) (zobacz pełną listę).

Pozostałe działania pomocy rozwojowej na rzecz Ukrainy

System Małych Grantów (SMG) – współpraca rozwojowa realizowana przez polskie placówki dyplomatyczne

W ramach SMG wdrażane są głównie projekty niskobudżetowe, mające duże znaczenie dla lokalnych społeczności i przyczyniające się do osiągnięcia Milenijnych Celów Rozwoju. W 2014 r. Ambasada RP w Kijowie zrealizowała 9 projektów o łącznej wartości 0,97 mln PLN (zobacz pełną listę). Projekty dotyczyły efektywności energetycznej, w tym wykorzystania odnawialnych źródeł energii, wsparcia małego i średniego biznesu, podniesienia kwalifikacji służb ratowniczych czy prac remontowych
w budynkach publicznych (m.in. przedszkole, szkoła).

Wsparcie demokracji

Od 2011 MSZ zleca zadania z zakresu wsparcia demokracji Fundacji Solidarności Międzynarodowej, która nadzoruje realizację projektów na rzecz Ukrainy z zakresu wsparcia społeczeństwa obywatelskiego, w tym liderów lokalnych, rozwoju prasy lokalnej oraz edukacji obywatelskiej. W 2014 r. FSM koordynowała wdrażanie 11 projektów na kwotę ponad 2 mln zł.

Ponadto, w 2014 roku Fundacja rozpoczęła realizację Polsko-Kanadyjskiego Programu Wsparcia Demokracji. Celem programu jest wsparcie prodemokratycznych przemian w Ukrainie. Ma on przyczynić się do zwiększenia zaangażowania mieszkańców Ukrainy w tworzenie skutecznych, praworządnych i cieszących się zaufaniem instytucji demokratycznych, szczególnie samorządów lokalnych i niezależnych mediów.

Program Akademia Administracji Publicznej Partnerstwa Wschodniego (AAPPW)

Od 2011 roku ukraińscy urzędnicy mają możliwość wzięcia udziału w programie Akademia Administracji Publicznej PW realizowanym we współpracy z Krajową Szkołą Administracji Publicznej. Służy on kształtowaniu profesjonalnej kadry urzędniczej w krajach PW, stanowiącej zaplecze eksperckie niezbędne do wdrażania zasad demokratycznego państwa prawa. W tym czasie 29 przedstawicieli ukraińskiej administracji publicznej uczestniczyło w 6 szkoleniach w ramach Akademii.

W 2014 roku trzech przedstawicieli administracji ukraińskiej wzięło udział w szkoleniu z zakresu służby cywilnej. Poruszone zostały zagadnienia dotyczące zarządzania zasobami ludzkimi, standardów rekrutacji oraz oceny w służbie cywilnej.

Programy stypendialne i szkoleniowe

W roku akademickim 2013/2014 r. w Polsce studiowało ponad 14 tysięcy studentów z Ukrainy (na ponad 32 tysiące zagranicznych studentów, czyli stanowili oni ok. 44% zagranicznych studentów). Ok. 11 tysięcy osób studiowało na warunkach komercyjnych, a ok. 3 tys. otrzymywało różnego rodzaju dofinansowanie studiów (zwolnienia z opłat, stypendia).

W ramach polskiej pomocy rozwojowej, Ministerstwo Spraw Zagranicznych finansowało pięć następujących programów stypendialnych:

  1. Program stypendialny dla studentów Specjalistycznych Studiów Wschodnich.

  2. Program stypendialny dla obywateli krajów należących do Partnerstwa Wschodniego UE podejmujących w Polsce studia doktoranckie w dziedzinie nauk humanistyczno-społecznych.

  3. Program stypendialny dla doktorantów oraz uczestników staży naukowych w zakresie nauk technicznych dla obywateli krajów rozwijających się.

  4. Program stypendialny im. Stefana Banacha.

  5. Program stypendialny dla studentów rocznych studiów oraz uczestników praktyk zawodowych - absolwentów Szkół Prawa Polskiego i Europejskiego na Ukrainie organizowany przez Uniwersytet Jagielloński

Stypendyści studiowali w trybie i na warunkach innych niż obowiązujące obywateli polskich. Wszyscy mieli zapewnione bezpłatne kształcenie (finansowanie dla uczelni z dotacji podstawowej na działalność dydaktyczną) oraz stypendium Rządu RP. Łącznie w roku akademickim 2013/2014 MSZ sfinansował koszty kształcenia i pobytu w Polsce 129 obywatelom Ukrainy, w tym 59 studentom studiów I i II stopnia, 45 doktorantom oraz 25 stażystom.

Misje obserwacyjne wyborów

Polska uczestniczyła w misji obserwacyjnej OBWE w wyborach prezydenckich na Ukrainie (25 maja 2014 r.), na co przeznaczono 1 mln zł. MSZ zapewniło udział 18 obserwatorów krótkoterminowych spośród pracowników resortu oraz powierzyło Fundacji Solidarności Międzynarodowej zadanie polegające na organizacji i przeprowadzeniu wyjazdu 90 obserwatorów krótkoterminowych i 8 długoterminowych.

Wsparcie reformy samorządowej

Wiosną 2014 r. nowe ukraińskie władze zwróciły się do Polski z prośbą o pomoc w przygotowaniu założeń i wdrożeniu reformy samorządowej. Strona polska zdecydowała, że pomoc skupi się na wsparciu kolejnych etapów budowy samorządu terytorialnego, w tym przede wszystkim na:

  • przygotowaniu rozwiązań prawnych i ustawowych, tworzących ramy prawne nowego systemu
  • stworzeniu ram instytucjonalnych i systemu zarządzania podziałem terytorialnym kraju oraz przeszkoleniem urzędników i samorządowców
  • wzmocnieniu społeczeństwa obywatelskiego i wprowadzeniu na poziomie lokalnym poczucia odpowiedzialności za tworzące się zręby samorządności

Z punktu widzenia potrzeb zaprezentowanych przez stronę ukraińską, kluczowe stało się stworzenie zespołu ekspertów i praktyków, mających doświadczenie w takich dziedzinach jak zagadnienia ustawowe i prawne, finansowanie i nadzór nad finansami samorządów, rozwój regionalny, zarządzanie podziałem terytorialnym kraju na poziomie centralnym. Byli to z jednej strony przedstawiciele polskiej administracji, z drugiej niezależni eksperci zatrudnieni do realizacji konkretnych działań. W 2014 roku zrealizowano:

  • wizytę ekspertów RP na Ukrainie,
  • opracowanie ekspertyzy z planem wdrażania reformy samorządowej,
  • kilkumiesięczny pobyt doradczy polskich ekspertów z zakresu samorządności w Kijowie,
  • szkolenie dla przedstawicieli ukraińskich mediów.

Na powyższe działania przeznaczono 800 tys. zł ze środków polskiej pomocy rozwojowej. 

Czytaj więcej o polskiej pomocy dla Ukrainy:

                                                                                     powrót

Działalność w 2013 r.

W 2013 r. na rzecz Ukrainy podjęto 21 projektów, w tym 13 projektów wyłonionych w konkursie Polska pomoc rozwojowa 2013 (na kwotę 3,7 mln PLN), a 8 realizowanych z udziałem organów polskiej administracji centralnej (na kwotę 1,9 PLN). W ramach systemu małych grantów ambasada RP w Kijowie realizuje 8 projektów o łącznej wartości 193 525 EUR (zobacz pełną listę).

W 2013 roku polska działalność z zakresu współpracy rozwojowej na Ukrainie (projekty organizacji pozarządowych, jednostek samorządu terytorialnego i organów administracji rządowej) realizowana jest w ramach następujących priorytetów:

  • Bezpieczeństwo publiczne i zarządzanie granicami  (4 projekty - 0,62 mln PLN)
    Działania związane w szczególności z podniesieniem kompetencji służb i podmiotów odpowiedzialnych za bezpieczeństwo ludności, zarządzanie kryzysowe i ochronę środowiska naturalnego.
  • Rozwój regionalny oraz budowa potencjału administracji publicznej i samorządowej (9 projektów - 2,42 mln PLN)
    Działania dotyczące szczególnie wzmocnienia samorządu w obszarze nowoczesnego zarządzania usługami komunalnymi, zarządzania nieruchomościami i energooszczędnością oraz zwiększenia atrakcyjności ukraińskich miast.
  • Małe i średnie przedsiębiorstwa oraz tworzenie nowych miejsc pracy (8 projektów - 2,56 mln PLN)
    Działania służące między innymi rozwojowi innowacyjnych technologii opartych o alternatywne źródła energii oraz technologii energooszczędnych w MŚP, ułatwianiu dostępu do informacji wspomagających osoby zakładające i prowadzące działalność gospodarczą, inicjowaniu tworzenia i wspieraniu istniejących grup producenckich i spółdzielni oraz wspieraniu rozwoju mikroprzedsiębiorczości i małych firm oraz aktywizacji zawodowej kobiet.

Program "Akademia Administracji Publicznej Partnerstwa Wschodniego" (AAPPW)

W 2013 roku planuje się, że ukraińscy urzędnicy wezmą udział w kolejnej edycji programu Akademii Administracji Publicznej PW, którego celem jest wzmocnienie administracji rządowej w państwach Partnerstwa Wschodniego poprzez organizację specjalistycznych szkoleń dla urzędników z państw partnerskich. Służy on kształtowaniu profesjonalnej kadry urzędniczej w krajach PW, stanowiącej zaplecze eksperckie niezbędne do wdrażania zasad demokratycznego państwa prawa. 

Szkolenie zrealizowane w porozumieniu z Krajową Szkołą Administracji Publicznej w 2013 r. poświęcono tematyce służby cywilnej.

Czytaj więcej o polskiej pomocy dla Ukrainy:

powrót

Działalność w 2012 r.

Zrealizowanych zostało 26 projektów (zobacz pełną listę) na łączną kwotę 6 691 251 PLN, w tym 19 projektów wyłonionych w konkursie Polska Pomoc Rozwojowa 2012, a 7 realizowanych z udziałem organów polskiej administracji centralnej (na kwotę 1 514 594 PLN). W ramach programu małych grantów ambasada RP w Kijowie zrealizowała 7 projektów o łącznej wartości 805 tys. PLN. Dodatkowo w ramach konkursu zorganizowanego przez Fundację Solidarności Międzynarodowej wdrożono 21 projektów, na łączną kwotę dofinansowania 2 398 994 PLN.

W 2012 roku polska działalność z zakresu współpracy rozwojowej na Ukrainie realizowana była w ramach następujących priorytetów:

  • bezpieczeństwo publiczne i zarządzanie granicami (8 projektów - 1 922 513 PLN)
    Działania związane były w szczególności ze wsparciem podmiotów odpowiedzialnych za bezpieczeństwo ludności i ochronę środowiska przyrodniczego.
  • rozwój regionalny oraz budowa potencjału administracji publicznej i samorządowej (9 projektów - 2 294 780 PLN),
    Działania dotyczyły szczególnie wzmocnienia dialogu pomiędzy terenowymi organami administracji centralnej i samorządem a organizacjami pozarządowymi, wzmocnienia samorządu w obszarze nowoczesnego zarządzania usługami komunalnymi, zarządzania nieruchomościami i energooszczędnością oraz profesjonalizacji systemu zarządzania terytorialnego oraz wsparciu w tworzeniu polityki rozwoju regionalnego.
  • małe i średnie przedsiębiorstwa oraz tworzenie nowych miejsc pracy (9 projektów - 2 473 958 PLN)
    Działania służyły między innymi rozwojowi innowacyjnych technologii opartych o alternatywne źródła energii oraz technologii energooszczędnych w MŚP, ułatwianiu dostępu do informacji wspomagających osoby zakładające i prowadzące działalność gospodarczą, inicjowaniu tworzenia i wspieraniu istniejących grup producenckich i spółdzielni oraz wspieraniu rozwoju mikroprzedsiębiorczości i małych firm oraz aktywizacji zawodowej kobiet.

W 2012 roku 14 ukraińskich urzędników wzięło udział w drugiej edycji programu Akademii Administracji Publicznej Partnerstwa Wschodniego, którego celem było wzmocnienie administracji rządowej w państwach Partnerstwa Wschodniego poprzez organizację specjalistycznych szkoleń dla urzędników z państw partnerskich. Służy on kształtowaniu profesjonalnej kadry urzędniczej w krajach PW, stanowiącej zaplecze eksperckie niezbędne do wdrażania zasad demokratycznego państwa prawa. Szkolenia zrealizowane w porozumieniu z Krajową Szkołą Administracji Publicznej dotyczyły zarządzania przez wartości, ekonomii sektora finansów publicznych oraz polityki bezpieczeństwa i obrony.

Ministerstwo Spraw Zagranicznych zrealizowało także we współpracy z Krajową Szkołą Administracji Publicznej, szkolenie SENSE (ang. Strategic Economic Needs and Security Exercise), w którym wzięło udział m. in. 10 przedstawicieli ukraińskiej administracji rządowej oraz sektora prywatnego. SENSE jest programem szkoleniowym pozwalającym m.in. na komputerową symulację funkcjonowania państwa z gospodarką rynkową. Głównym celem programu jest wzmocnienie administracji rządowej w krajach beneficjentów, promowanie reform oraz zasad dobrego rządzenia na szczeblu krajowym i lokalnym.

Czytaj więcej o polskiej pomocy dla Ukrainy:

Wysłuchaj audycji radiowych o polskiej pomocy dla Ukrainy:

powrót

Działalność w 2011 r.

W ramach pomocy rozwojowej 2011 na terenie Ukrainy zrealizowano 37 projektów (w tym 4 projekty realizowane wspólnie dla kilku krajów, tj. Mołdawii, Armenii, Białorusi, Gruzji i Ukrainy) wdrażane przez organizacje pozarządowe i jednostki samorządu terytorialnego oraz administrację rządową na kwotę 8 734 636 PLN, a także 8 projektów wdrażanych przez Ambasadę RP w Kijowie w ramach Programu Małych Grantów, na kwotę 330 625,05 PLN.

Projekty były realizowane w ramach następujących priorytetów:

  • Dobre rządzenie (good governance), w szczególności: zapobieganie i zwalczanie korupcji, inicjatywy na rzecz harmonizacji prawa z prawem unijnym (w obszarze wymiaru sprawiedliwości, służb celnych i granicznych; prawodawstwo dot. obrotu ziemią i kataster), reforma systemu emerytalnego, zarządzanie obszarami miejskimi w zakresie usług komunalnych oraz inne inicjatywy realizowane w ramach PW (25 projektów na kwotę 5 927 939 PLN),
  • Rozwój sektorów wiejskich i rolnictwo, w szczególności: wsparcie służb doradztwa rolniczego, aktywizacja społeczności lokalnych na rzecz poprawy jakości życia na wsi (9 projektów na kwotę: 2 019 647 PLN),
  • Mała i średnia przedsiębiorczość, w szczególności: programy na rzecz efektywności energetycznej oraz utylizacji odpadów, aktywizacja stowarzyszeń zrzeszających MSP (3 projekty na kwotę: 787 050 PLN).

Czytaj więcej o polskiej pomocy dla Ukrainy:

powrót

Działalność w 2010 r.

Projekty realizowane w ramach programu Pomoc zagraniczna 2010 odpowiadały głównym obszarom wsparcia dla Ukrainy określonym w programie polskiej pomocy zagranicznej i obejmowały m.in. działania z zakresu rozwoju instytucjonalnego i promocji dobrego rządzenia (good governance), współpracy samorządowej, integracji europejskiej oraz euroatlantyckiej (w tym reformę wymiaru sprawiedliwości, służb celnych i granicznych, rozwój rolnictwa) oraz oszczędzania energii.

W 2010 roku wdrażane były na Ukrainie 44 projekty pomocowe realizowane przez organizacje pozarządowe, administrację rządową, jednostki samorządu terytorialnego oraz jednostki badawczo-rozwojowe. Ponadto Ambasada RP w Kijowie we współpracy z Towarzystwem Niemiecko-Polsko-Ukraińskim realizowała projekt „Dać dzieciom dom - rekonstrukcja budynku nr 2 w Centrum ‘Nasze Dzieci'". Celem projektu było stworzenie i popularyzacja na Ukrainie alternatywnego modelu opieki nad dziećmi, które są jej pozbawione.  Budżet projektu wyniósł 649 850 PLN.

Całkowity koszt działań prowadzonych w ramach polskiej pomocy zagranicznej w 2010 roku na Ukrainie wyniósł ok. 11,9 mln PLN. Lista projektów w załączniku.

powrót

Działalność w 2009 r.

W 2009 roku polska pomoc rozwojowa na rzecz Ukrainy koncentrowała się na następujących obszarach:

  • reforma samorządowo-terytorialna,
  • wzmocnienie instytucji administracji centralnej i wspieranie procesów dostosowawczych do standardów UE (w szczególności reforma wymiaru sprawiedliwości, służb celnych i granicznych),
  • reformy gospodarcze (zwłaszcza pomoc w opracowaniu rozwiązań prawnych dotyczących obrotu ziemią, w tym katastru, wdrażanie programów oszczędzania energii, wsparcie w negocjacjach FTA i Układu Stowarzyszeniowego),
  • rozwój rolnictwa (w tym kwestie fitosanitarne, specjalistyczne szkolenia i staże dla pracowników instytucji oraz organizacji odpowiedzialnych za rolnictwo),
  • wspieranie działań na rzecz integracji europejskiej i euroatlantyckiej.

W 2009 roku zrealizowano na rzecz Ukrainy 75 projektów; kwota ich dofinansowania wyniosła ponad 9 mln PLN. Dodatkowe środki przekazano w ramach wpłat na projekty realizowane przez OECD i NATO.

Bliższe dane o wszystkich projektach zrealizowanych w 2009 roku zamieszczono w Raporcie rocznym „Polska współpraca na rzecz rozwoju" (zob. Dokumenty i Publikacje).

Czytaj więcej o polskiej pomocy dla Ukrainy:

powrót

Działalność w 2008 r.

W 2008 r. polska pomoc kierowana była do następujących sektorów:

  • reforma samorządowo-terytorialna (w tym współpraca regionalna i transgraniczna),
  • wzmocnienie instytucji administracji centralnej,
  • reformy systemowe w gospodarce,
  • reformy społeczne (zmiany w systemie edukacji, wymiana młodzieży, reforma systemu emerytalnego oraz opieki zdrowotnej, pomoc dla bezdomnych, pomoc dla niepełnosprawnych),
  • rozwój rolnictwa i obszarów wiejskich,
  • budowa społeczeństwa obywatelskiego,
  • pozyskiwanie środków z funduszy Unii Europejskiej.

W 2008 roku zrealizowano na rzecz Ukrainy 96 projektów; kwota ich dofinansowania przekroczyła 17 mln PLN.  Dodatkowe wsparcie dla Ukrainy zostało przekazane w ramach pomocy humanitarnej (powódź - 1,5 mln PLN) i wpłat na sfinansowanie projektów realizowanych przez UNIDO, OECD, OBWE i NATO.

Bliższe dane o wszystkich projektach zrealizowanych w 2008 roku zamieszczono w Raporcie rocznym „Polska współpraca na rzecz rozwoju" (zob. Dokumenty i Publikacje).

powrót

w górę

Tagi