Polska pomoc

Senegal

 

 

Senegal jest nowym krajem priorytetowym polskiej współpracy rozwojowej. Został wpisany na listę 10 krajów beneficjentów począwszy od 2016 r. Podobnie jak w przypadku pozostałych partnerów w Afryce polska współpraca rozwojowa na rzecz Senegalu będzie się koncentrować na wspieraniu kapitału ludzkiego, ochrony środowiska oraz przedsiębiorczości i sektora prywatnego.

Z punktu widzenia realizacji priorytetu strategicznego kapitał ludzki, współpraca rozwojowa na rzecz Senegalu dążyć będzie do osiągnięcia  dwóch rezultatów:

  • zwiększenie dostępu do lepszej jakości opieki zdrowotnej matek i dzieci;
  • poprawa warunków i jakości nauczania na wszystkich poziomach kształcenia.

Senegal zajmuje 170. pozycję (2014 r.) w rankingu HDI (Human Development Index) prowadzonym przez UNDP, który corocznie monitoruje społeczno-gospodarczy rozwój państw świata. Znajduje się tym samym w grupie państw o najniższym stopniu rozwoju społecznego.

W Senegalu ubóstwem dotknięte jest 57,3% ludności obszarów wiejskich i 41,3% - miejskiej. Działania skierowane na poprawę poziomu szkolnictwa i usług medycznych (m.in. zwiększanie liczby nauczycieli i lekarzy, podnoszenie ich kwalifikacji, inwestycje w infrastrukturę) są konieczne dla osiągnięcia poprawy sytuacji życiowej ludności. Wpisują się one w przyjętą przez rząd Senegalu Narodową Strategią Rozwoju Gospodarczego i Społecznego 2013-2017 (SNDES).

Wciąż nie został osiągnięty cel powszechnego nauczania na poziomie podstawowym. W 2012 r. współczynnik EDI (Education for All Development Index) dla Senegalu wyniósł 0,716, co oznacza, że kraj ten znalazł się w grupie państw najmniej rozwiniętych. W 2014 r. współczynnik skolaryzacji netto wśród uczniów szkół podstawowych w Senegalu wynosił 71%, podczas gdy w Polsce - 97% (źródło). Za niski poziom skolaryzacji oraz wysoki odsetek osób przedwcześnie kończących naukę (41%) odpowiada słabość senegalskiego systemu szkolnictwa, który cechuje niedostatek nauczycieli oraz niska jakość edukacji i infrastruktury szkolnej. W 2012 r. na etapie edukacji podstawowej na jednego nauczyciela przypadało 49 uczniów (dla porównania w Polsce – 10). Problemem jest również brak wykwalifikowanej kadry pedagogicznej. Na etapie wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem jedynie 15% nauczycieli ma odpowiednie przeszkolenie i kwalifikacje (źródło).

Podobnie trudna sytuacja panuje w senegalskim systemie opieki zdrowotnej, który nie spełnia wymogów WHO jeżeli chodzi o dostępność infrastruktury medycznej i wykwalifikowanego personelu. Według danych za 2008 r. na jednego lekarza przypada prawie 17 000 pacjentów (źródło). W 2013 r. wskaźnik umieralności niemowląt wyniósł 23 (na 1000 żywych urodzeń), sytuując Senegal na 45. miejscu pod względem wysokości poziomu umieralności. Zgodnie z najbardziej aktualnymi danymi dostępnymi za okres 2009-2013, wskaźnik umieralności matek wyniósł 390 na 100 000 żywych urodzeń (źródło). Tymczasem, zgodnie z założeniami Milenijnego Celeu Rozwoju nr 5, do końca 2015 r. powinien on spaść do 127 zgonów na 100 000 żywych urodzeń.

W ramach obszaru priorytetowego ochrona środowiska zostały wyróżnione następujące  rezultaty:

  • poprawa zarządzania gospodarką wodną, w tym zwiększony dostęp do infrastruktury wodno-sanitarnej oraz promocja higieny;
  • zwiększenie dostępu do odnawialnych źródeł energii;
  • ograniczenie procesów wylesiania, pustynnienia czy degradacji gruntów;
  • wzmocnienie zdolności w zakresie zapobiegania i reagowania w sytuacji klęsk żywiołowych i katastrof wynikających z działalności człowieka.

Priorytet ochrona środowiska ma charakter przekrojowy o fundamentalnym znaczeniu z punktu widzenia zrównoważenia rozwoju gospodarczego. Ochrona środowiska i zarządzanie zasobami naturalnymi stanowią również jeden ze szczegółowych celów rozwoju w dokumencie programowym SNDES.

Odsetek osób posiadających dostęp do podstawowej infrastruktury sanitarnej wyniósł w 2015 r. 65,4% - dla środowisk miejskich i 33,8% - dla obszarów wiejskich, a zatem pozostaje daleki od wyznaczonego na poziomie 76% Milenijnego Celu Rozwoju nr 7 (źródło). W strategii SNDES w ramach jednego z celów głównych „Rozwój ludzki, ochrona socjalna i zrównoważony rozwój” wskazany został cel szczegółowy: „Zwiększenie dostępu do wody pitnej i infrastruktury sanitarnej”.

Dla poprawy dostępu do infrastruktury wodno-sanitarnej, a w szczególności zmniejszenia różnic pomiędzy obszarami wiejskimi i miejskimi, senegalska Strategia przewiduje podjęcie działań służących:

  • poprawie dostępu do wody pitnej,
  • rozwojowi infrastruktury sanitarnej (m.in. budowa i ulepszanie systemów oczyszczania i przetwarzania ścieków, rozbudowa sieci melioracyjnych dla wód deszczowych w dużych miastach, budowa i naprawa sieci kanalizacyjnych na terenach miejskich i podmiejskich),
  • wspieraniu zintegrowanego i zrównoważonego zarządzania zasobami wodnymi (m.in. zachowanie strategicznych rezerw wody) oraz
  • wspieraniu dobrego zarządzania (m.in. promowanie eko-obywatelstwa czy promocja higieny).

W ramach tego samego celu głównego wskazany został również cel szczegółowy „Zapobieganie i reagowanie w sytuacji zagrożeń i katastrof”. Ze względu na położenie Senegalu i wysokie ryzyko wystąpienia negatywnych skutków związanych ze zmianą klimatu, a także zagrożenie katastrofą industrialną, wskazuje się na potrzebę zapobiegania i zmniejszania ryzyk wystąpienia katastrof oraz zwiększania zdolności reagowania w przypadku klęsk żywiołowych.

W ramach realizacji priorytetu przedsiębiorczość i sektor prywatny planowane jest osiągnięcie następujących rezultatów:

  • zwiększona przedsiębiorczość, szczególnie wśród młodzieży i kobiet oraz nowe miejsca pracy utworzone na obszarach wiejskich;
  • zwiększony dostęp do wysokiej jakości kształcenia technicznego i szkolenia zawodowego;
  • zwiększona konkurencyjność, wydajność i innowacyjność grup producenckich, kooperatyw oraz spółdzielni pracy, zwłaszcza w sektorze rolno-spożywczym.

Wzrost przedsiębiorczości i sektora prywatnego, w tym małych i średnich przedsiębiorstw, jest istotnym czynnikiem rozwoju społecznego, innowacyjności i konkurencyjności gospodarki. Jedną z barier dla rozwoju przedsiębiorczości w Senegalu jest brak odpowiednio wykwalifikowanych pracowników. Cele polskiej współpracy rozwojowej uwzględniają potrzebę poprawy systemu nauczania technicznego i szkoleń zawodowych oraz aktywizacji zawodowej grup dotychczas z niej wyłączonych.

Gospodarka Senegalu opiera się przede wszystkim na górnictwie, budownictwie, turystyce, rybołówstwie i rolnictwie; w rolnictwie zatrudnione jest 77,5% populacji (dla porównania w Polsce – 12,6%). Pozostałe 22,5% ludności pracuje w przemyśle i w sektorze usług. Według danych za 2015 r. udział rolnictwa w PKB wynosił 17,1%, przemysłu – 24,3%, usług – 58,6% (źródło). Dla porównania w Polsce w 2015 r. rolnictwo wytworzyło 3,3% PKB, przemysł – 41,1%, a usługi – 55,6% (źródło).

W 2013 r. współczynnik aktywności zawodowej w Senegalu wynosił 50,5%, natomiast wśród kobiet zaledwie 33,4%. W tym samym roku stopa bezrobocia wynosiła 25,7%, przy czym wśród kobiet wskaźnik ten osiągnął 40,4%, natomiast wśród mężczyzn – 18% (źródło). Zgodnie z diagnozą przedstawioną w Planie Gospodarczym „Sénégal Emergent” dla 26,8% gospodarstw domowych Senegalu brak zatrudnienia stanowi podstawowy problem życiowy.

 

w górę

Tagi