Polska pomoc

Lekcja na przyszłość

Powszechna Deklaracja Praw Człowieka z 1948 roku uznała dostęp do bezpłatnej edukacji za prawo podstawowe wszystkich dzieci. 70 lat później niedobór wykwalifikowanych i oddanych nauczycieli pozostaje wyzwaniem, odbierającym wielu młodym ludziom szanse na lepsze jutro. Pedagogów brakuje bowiem tam, gdzie najbardziej mogą pomóc: w środowiskach marginalizowanych lub zagrożonych wykluczeniem. Polska Pomoc, doceniając wysiłki nauczycieli, których praca zmienia świat, realizuje projekty, mające im w tym pomóc. Jest też tam, gdzie trzeba ich zastąpić.

Kalkulacje UNESCO są niepokojące. Aby osiągnąć Cele Zrównoważonego Rozwoju 2030 w zakresie powszechnego kształcenia podstawowego i średniego, świat powinien zatrudnić aż 69 milionów nauczycieli! Ich rola w upowszechnianiu edukacji, niezbędnej w procesie wyrównywania szans, jest nie do przecenienia. Dlatego wspierając edukację w krajach rozwijających się, Polska Pomoc nie zapomina o kadrze pedagogicznej. Poprawa jej umiejętności, statusu społecznego i warunków pracy ma bezpośredni wpływ na jakość kształcenia uczniów, a więc i na ich przyszłość.

Nauczycielu, ucz się sam

Podnoszenie kompetencji opiekunów jest istotną formą usprawniania systemów edukacji w krajach rozwijających się. Polska wszechstronnie wspiera rozwój szkolnictwa m.in. w Gruzji, gdzie od 2008 roku Ministerstwo Spraw Zagranicznych ufundowało 170 punktów przedszkolnych, do których uczęszcza około 2000 przedszkolaków. Aby zapewnić im prawidłowy rozwój, Polska Pomoc dba o kształcenie odpowiedzialnych za przyszłość dzieci ich wychowawców, jak i sprawujących nad nimi opiekę systemową urzędników. Dzięki zaangażowaniu Stowarzyszenia Edukator w 2016 i 2017 roku ponad 30 gruzińskich nauczycielek przeszło szkolenia z zakresu metodyki pracy z różnowiekową grupą dzieci, współpracy z rodzicami, psychologii rozwojowej, ale i diagnozy problemów rozwojowych, a 160 pedagogów z placówek samorządowych wzięło udział w dwudniowych kursach poświęconych pracy z przedszkolakami. W ciągu dwóch ostatnich lat 33 przedstawicieli lokalnych władz uczestniczyło w kursach z zarządzania edukacją przedszkolną. Czternastoosobowa delegacja przedstawicieli samorządów i organizacji pozarządowych oraz dyrektorów szkół i centrów wsparcia w 2016 roku odbyła wizytę studyjną w Polsce, gdzie poznali nasze doświadczenia z prowadzenia oddziałów przedszkolnych w szkołach. Jedenaście szkoleń dla samorządowców przeprowadziła również polska ambasada – wzięło w nich udział 161 osób. Placówka przygotowała też warsztaty dla 126 osób odpowiedzialnych za wdrażanie standardów sanitarnych, żywieniowych i dydaktycznych. 

Odpowiedzią na rosnące zapotrzebowanie kształcenia kadr pedagogicznych w Ghanie był za to projekt realizowany przez Fundację Usłyszeć Afrykę w miejscowości Mampong we współpracy ze szkołą Eden Montessori. Dążąc do podwyższenia poziomu miejscowego nauczania i promując ideę rozwoju przez całe życie, programem objęto zarówno uczniów placówki, jak i ich wychowawców. W jego ramach przeprowadzono hospitacje zajęć, konsultacje, szkolenia i warsztaty dla nauczycieli oraz zajęcia edukacyjne i rozwojowe dla uczniów. Pedagodzy, wspierani przez polskie wolontariuszki, rozwinęli wiedzę z zakresu nowoczesnych i alternatywnych metod pracy z dziećmi i określili kierunki samokształcenia, a ich podopieczni wzięli udział w warsztatach rozwijających ich kompetencje społeczne i znajomość języka angielskiego oraz wspomagających odkrywanie i kultywowanie osobistych talentów i zainteresowań. 

Warsztaty dla pedagogów były składową także dużego przedsięwzięcia Fundacji u Łejerów przeprowadzonego w obozie uchodźców w Ulyankulu w regionie Tabora w Tanzanii. W ramach projektu na miejscu budowane jest centrum edukacji wczesnoszkolnej, a jego nauczyciele poznali innowacyjne formy metodyczne, w tym techniki teatralne, ułatwiające kreatywne nauczanie języka angielskiego. Dzięki zdobytym przez wychowawców kompetencjom, w twórczo prowadzonych przez nich kursach językowych uczestniczyło 50 dzieci w wieku od 6 do 11 lat. W otwartej rekrutacji, uwzględniającej politykę równości szans i niedyskryminacji, brać będą obecni i przyszli podopieczni placówki, zarówno rodowici Tanzańczycy, jak i uchodźcy z Burundi.  

Program szkoleniowy dla wychowawców – obok modernizacji i doposażenia bibliotek – był ważną formą podnoszenia poziomu edukacji średniej i zawodowej w regionach Dodoma i Shinyanga w Tanzanii (o tym projekcie pisaliśmy już tu: LINK). Projekt, przeprowadzony w dwóch szkołach średnich Don Bosco w Dodomie i w Didia, objął m.in. podniesienie kwalifikacji kadry nauczycielskiej pod kątem doradztwa zawodowego, umożliwiającego przygotowanie młodzieży do bardziej świadomego startu w dorosłe życie. W kursach wzięło udział 67 dorosłych. Dzięki temu ich uczniowie korzystają z indywidualnych fachowych konsultacji, podnoszą swoje zawodowe kwalifikacje i wzmacniają swoją przyszłą pozycję na rynku pracy.  

Na ratunek: wolontariusz!

Projekty edukacyjne Polskiej Pomocy, a zwłaszcza wsparcie niesione przez polskich wolontariuszy, odgrywają szczególną rolę zwłaszcza tam, gdzie kadr pedagogicznych brakuje. Jednym z takich miejsc jest szkoła Don Bosco Secondary School w tanzańskiej Dodomie, gdzie na jednego nauczyciela zajęć z rysunku technicznego przypada ponad 160 uczniów.

Z pomocą placówce przyszedł Salezjański Wolontariat Misyjny – Młodzi Światu, który przygotował program nauczania technicznego z wykorzystaniem nowoczesnych metod dydaktycznych w Don Bosco. Dzięki wsparciu MSZ, przebywający na miejscu wolontariusz nie tylko uczy tradycyjnego rysunku technicznego, ale także pomaga nauczycielom wdrożyć innowacyjne metody do dotychczasowego programu m. in. poprzez prowadzenie zajęć z projektowania technicznego wspomaganego komputerowo (CAD). Zmiana ta jest konieczna z uwagi na obecne tendencje w branżach technicznych, gdzie proces projektowania z desek kreślarskich przeniesiono na ekrany komputerów. Wolontariusz odciąży też nauczycieli, obejmując nadzór nad praktykami w dziale budowlanym i prowadząc indywidualne konsultacje z uczniami. Co ważne – jest on obecny w szkole na stałe, dzięki czemu młodzi, stojący przed najważniejszymi życiowymi decyzjami, mogą liczyć na jego wsparcie. Obecnie, z uwagi na znaczną dysproporcję między liczbą nauczycieli a uczniów oraz na fakt, że uczniowie Don Bosco w dużej części pochodzą z rodzin niepełnych, o niskich dochodach, nierzadko z dysfunkcjami, nie mogą oni takiej pomocy od dorosłych otrzymać. Poprzez wprowadzenie nowoczesnych metod kształcenia do programu nauczania oraz zwiększenie nacisku na zajęcia z projektowania wspomaganego komputerowo (CAD), szkoła umożliwi swoim podopiecznym zdobycie praktycznych umiejętności i przyszłościowej, rozwijającej ich talenty pracy.

      

Innymi placówkami, w której rozwój zaangażowane są polskie wolontariuszki, są Salesian of Don Bosco Children and Life Mission (CALM) oraz szkoła im. Św. Jana Bosco w Kampali w Ugandzie (zobacz więcej: LINK). Zrzeszają one dzieci i młodzież, znajdujące się w trudnej sytuacji życiowej. Często pozbawione rodziny lub wychowywane w rodzinach z dysfunkcjami, wymagają troskliwej opieki i uwagi, a nierzadko – zaspokojenia podstawowych potrzeb, takich jak głód czy dach nad głową. Dyrekcja ośrodka i szkoły podkreślają rolę, jaką odgrywają wolontariuszki w procesie resocjalizacji ich podopiecznych: to one zapewniają dzieciom wsparcie psychologiczne, dbają o ich rozwój intelektualny i emocjonalny, umożliwiają wykształcenie poczucia bezpieczeństwa i przynależności, pomagają im na nowo zaadaptować się w strukturze społecznej. Uwaga, jaką im poświęcają, daje nadzieję na wyprostowanie skrzywionych na samym początku drogi losów i odnalezienie nowego miejsca w świecie.

Ideą, przyświecającą sygnatariuszom Agendy na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030, był świat wyrównanych szans. Nauczycielom, z okazji ich święta, życzymy tyle wsparcia, ile potrzebują, aby realizować swoją pasję i  zmieniać rzeczywistość swoich uczniów i kolejnych pokoleń.

w górę

Tagi