Polska pomoc

 

Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw obwodu lwowskiego poprzez wdrażanie innowacyjnych technologii wykorzystania lokalnych surowców energetycznych

Dostawy gazu, ropy jak również węgla stały się instrumentem realizacji rosyjskich interesów geopolitycznych. Od tego czy uda się zdywersyfikować źródła energii zależeć będzie bezpieczeństwo energetyczne Ukrainy, które jest warunkiem suwerenności tego kraju. Jednym z kierunków osiągnięcia energetycznej niezależności jest wykorzystanie rodzimych surowców energetycznych (węgla kamiennego i biomasy) (Strategia Energetyczna Ukrainy do 2030 r.). W strukturze wykorzystanych w 2015 r. w obwodzie lwowskim surowców energetycznych największy udział przypada na gaz 49% (spadek o 13% do 2014 r.), węgiel stanowi 37% (wzrost o 21% do 2014 r.), a ropa i produkty z ropy 14% (spadek o 8% do 2014 r.) (GUS).

Na terenie tzw. Basenu Lwowsko-Wołyńskiego, gdzie wydobycie na początku 2015 roku wzrosło o 16%, zalegają pokłady węgla kamiennego gorszej jakości, charakteryzujące się znaczną zawartością skały płonnej i zmiennością wartości opałowej, co wynika z ich miąższości nie przekraczającej 1 m. W sposób istotny wpływa to na efektywność eksploatacji węgla i jego dalsze wykorzystanie. Efektem eksploatacji złóż węgli lwowsko-wołyńskich jest odpad poprzeróbczy o znacznej zawartości węgla. Wykorzystanie takiego paliwa jest możliwe poprzez spalanie w palenisku fluidalnym lub utworzenie komponowanych mieszanek o określonych parametrach pozwalających na wykorzystanie w palenisku kotłowym dużej mocy lub palenisku lokalnym (mocy 5-40 kW). Wykorzystanie węgla i węgla w mieszance z biomasą w paleniskach małej mocy jest mniej efektywne głównie z uwagi na znaczną zawartość części lotnych i drobin pyłu zawieszonego oraz emisje siarki. Dlatego możliwe jest takie połączenie energetycznego wykorzystania węgla w paleniskach większych i urządzeniach lokalnych - małej mocy, żeby paliwo stałe wykorzystać efektywnie, jednocześnie ograniczając emisje.

W związku z istotnym zmniejszeniem ilości zielonych certyfikatów w Polsce przewiduje się w najbliższym czasie występowanie nadwyżki biomasy na terenie Ukrainy zachodniej. W latach ubiegłych według świadectw pochodzenia i informacji Urzędu Regulacji Energetyki RP rocznie około 50% importu biomasy, tj. 3,8 mln Mg pochodzi z Ukrainy i Białorusi. Brak odbiorcy biomasy spowoduje zwiększenie presji rynkowej na jej wykorzystanie w warunkach lokalnych.

Polska przystępując do konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu zobowiązała się do wspierania zrównoważonego rozwoju. Niezbędne jest więc wdrażanie nowoczesnych i czystych technologii węglowych oraz współspalania węgla z biomasą/odpadami.

W projekcie zostanie zastosowane podejście wielopłaszczyznowe oparte na wszechstronnej diagnozie problemów beneficjenta tj. obwodu lwowskiego, poprzez identyfikację i zrozumienie uwarunkowań i czynników wpływu na konkurencyjność przedsiębiorstw. Na podstawie identyfikacji obecnych potrzeb beneficjentów przeprowadzonej w ramach rozmów pomiędzy Koordynatorem, a stroną ukraińską oraz wykorzystując wiedzę i doświadczenie Koordynatora, stwierdzono potrzebę wsparcia dla wdrażania niezbędnych przedsięwzięć z zastosowaniem innowacyjnych narzędzi i technologii wykorzystujących lokalne surowce energetyczne jako priorytetowe.

Projekt wpisuje się bezpośrednio w wytyczne zawarte w ukraińskich dokumentach strategicznych na szczeblu państwowym, tj. Strategia Energetyczna Ukrainy do 2030 r., Państwowy Celowy Program Energoefektywnosci i Rozwoju w sferze zasobów energetycznych OZE oraz alternatywnych paliw, oraz obwodowych tj. Strategię Rozwoju obwodu lwowskiego, Regionalny Ekonomiczny Program Energoefektywności w obwodzie Lwowskim, Program energooszczędności dla mieszkańców Lwowszczyzny na lata 2010-2016 r. Obecnie Ukraina ma najbardziej rozwiniętą współpracę międzyregionalną z Polską, co potwierdzają zawarte porozumienia o współpracy m.in. pomiędzy Województwem Śląskim i Obwodem Lwowskim dotyczące wymiany pozyskanego doświadczenia w sferze przemian strukturalnych i stabilnego rozwoju gospodarczego. 

Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw obwodu lwowskiego poprzez wdrażanie innowacyjnych technologii wykorzystania lokalnych surowców energetycznych

Celem projektu jest wskazanie optymalnych kierunków wdrażania technologii efektywnego wykorzystania paliw stałych dopasowanej do potrzeb i możliwości przedsiębiorstw obwodu lwowskiego. W tym celu zostaną wykorzystane bogate doświadczenia Głównego Instytutu Górnictwa (GIG) zarówno w opracowywaniu i wdrażaniu własnych technologii konwersji paliw stałych oraz metod oceny konkurencyjności regionów wynikającej z potencjału sfery B+R+I.

Dla wytypowanego przez stronę ukraińską urządzenia energetycznego, lub innego wysokotemperaturowego reaktora zasilanego paliwem stałym lub gazem ziemnym opracowane zostaną z udziałem specjalistów z GIG urządzenia pozwalające na efektywne odgazowanie mieszanki paliwowej (węgiel, odpady po wzbogacaniu węgla, biomasa, lub kompozycja tych składników). Produktem odgazowania będzie gaz surowy, oraz karbonizat. Otrzymany karbonizat po przetworzeniu przez instalację brykietowania będzie odbierany przez przedsiębiorców tworzących sieć dystrybucji paliwa formowanego, niskoemisyjnego. Paliwo to wykorzystywane będzie jako paliwo niskoemisyjne w kotłach małej mocy i w paleniskach niskoemisyjnych.

Istotnym rezultatem projektu będzie m.in. stworzenie połączeń przedsiębiorców PL-UA umożliwiające przekazanie doświadczeń związanych z branżą projektowania i wytwarzania palenisk małej mocy, brykietowni i peleciarek, sieci dystrybucji brykietów i peletów, oraz ekogroszku. Realizacja tego celu związana jest z przeprowadzeniem prac badawczych, odbyciem wizji lokalnych na obiektach wskazanych przez partnera ukraińskiego oraz warsztatów z przedsiębiorcami ukraińskimi zainteresowanymi wykorzystaniem i wdrożeniem doświadczeń strony polskiej. Efektem projektu będzie know-how w zakresie koncepcji technologii odgazowania oraz produkcji i sieci dystrybucji paliwa formowanego. Dla wybranej lokalizacji przeprowadzone zostanie wstępne studium wykonalności. Realizacja projektu wpłynie na aktywizację przedsiębiorstw ukraińskich w powyższym zakresie. 

Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw obwodu lwowskiego poprzez wdrażanie innowacyjnych technologii wykorzystania lokalnych surowców energetycznych

Jednym z osiągniętych rezultatów projektu jest opracowane wstępne studium wykonalności. Wspólnie z partnerem ukraińskim IGGPK NANU wybrano na terenie obwodu lwowskiego lokalizację, dla której zrealizowane zostało wstępne studium wykonalności, pt. Wielowariantowe wstępne studium wykonalności modernizacji kotła przedsiębiorstwa komunalnego „Żółkiewciepłoenergo”, w kotłowni w mieście Dubliany w celu dywersyfikacji stosowanych paliw. Dodatkowo, w wyniku prac Głównego Instytutu Górnictwa opracowany został algorytm umożliwiający efektywną charakteryzację większości podobnych ciepłowni i realizację analizy techniczno-ekonomicznej dla innych przypadków. W części analizy ekonomicznej zastosowana została metodologia UNIDO. W prezentowanym studium zaproponowano koncepcje wdrożenia zaproponowanych technologii, produkcji i sieci dystrybucji paliwa formowanego, przeprowadzona została analiza wykonalności dla siedmiu wariantów technicznych w warunkach ciepłowni miasta Dublany obwodu lwowskiego. Opracowanie zostało przekazane za pośrednictwem IGGPK NANU do Departamentu Gospodarki Komunalnej Lwowskiej Administracji Państwowej oraz Przedsiębiorstwa komunalnego „Żółkiewciepłoenergo”.

Katalog branżowy nowych technologii i dobrych praktyk w obszarze produkcji i wykorzystania energii, stanowi zbiór wybranych, krajowych innowacyjnych technologii energetycznych, obejmuje zagadnienia związane z: parametrami paliw stałych, procesem spalania paliw, emisjami zanieczyszczeń zwłaszcza związanymi ze złym prowadzeniem procesu spalania, sposobami redukcji emisji zanieczyszczeń dla kotłów małej mocy, kotłami małej mocy na paliwa stałe, systemami odzysku ciepła oraz zawiera listę i charakterystykę wybranych krajowych producentów/dostawców kotłów, podajników i palników.

Polsko-Ukraińska Platforma Innowacji w Energetyce (PUPIE). Celem powołania platformy była współpraca i wymiana wiedzy oraz doświadczeń w obszarze produkcji i wykorzystania energii oraz wzmocnienie kontaktów między Polską, a Ukrainą. W skład platformy PUPIE wchodzą przedstawiciele nauki (m.in. GIG Katowice), przemysłu (m.in. Katowicki Węgiel Sp. z o.o., Klimosz Sp. z o.o.) i administracji, tworząc aktywne forum w zakresie promowania czystej energii, odnawialnych źródeł energii, efektywności energetycznej oraz planowaniu działań na rzecz gospodarki niskoemisyjnej.

Portal internetowy jest źródłem informacji o projekcie, zawiera i udostępnia informacje o ważnych wydarzeniach związanych z jego realizacją, materiały informacyjne, promujące (ulotka projektu, katalog branżowy, prezentacje multimedialne, deklaracje przystąpienia do platformy, informacje o krajowych dostawcach technologii energetycznych, itp.). Strona projektu dostępna jest pod adresem: http://urakol.iggcm.org.ua/pl/.

Broszura dla przedsiębiorców, zawiera informacje istotne dla przedsiębiorców ukraińskich rozważających inwestycje w nowe technologie energetyczne. Opracowanie zawiera przykładowe przedsięwzięcia oraz dobre praktyki zastosowania czystych technologii energetycznych na Ukrainie, rekomendacje dla ukraińskich MŚP.