Polska pomoc

 

W świat z klasą - Edukacja globalna na zajęciach przedmiotowych w szkole podstawowej

Odpowiadając na potrzebę podniesienia świadomości problematyki edukacji globalnej (EG) wśród kadry pedagogicznej, Fundacja Centrum Edukacji Obywatelskiej (CEO) stworzyła projekt zakładający kształcenie nauczycieli w tej tematyce. Jak donosi raport CEO ,,Edukacja globalna w polskiej szkole. Raport z badań wśród nauczycielek i nauczycieli III etapu edukacyjnego” z 2013 r., doświadczenie nauczycieli w zakresie EG wciąż jest stosunkowo niewielkie. Chęć uczestnictwa w szkoleniach na ten temat deklarowało 23,5% badanych, a 30,5% przyznało, że nie spotkało się wcześniej z pojęciem edukacji globalnej. Spośród tych, którzy się z nią zetknęli co trzeci nauczyciel kojarzy edukację globalną w sposób odbiegający od definicji przyjętej w ramach procesu międzysektorowego. Ponadto dostrzeżono potrzebę zintensyfikowania akcji informacyjnej dotyczącej koncepcji EG adresowanej do nauczycieli innych przedmiotów niż WOS i historia (nauczyciele tych przedmiotów wykazywali się największą znajomością idei EG). Systematyczne podejście przedmiotowe w ramach EG jest w Polsce wciąż stosunkowo nowe. Projekt Fundacji stanowi drogowskaz dla nauczycieli do sukcesywnego wprowadzania elementów edukacji globalnej na swoich lekcjach, opierając się o nowe narzędzia i całościowe podejście do tematu. Przedsięwzięcie, którego częścią jest Projekt, ma charakter międzynarodowy. Równolegle realizowane będzie w Polsce, Anglii, Austrii, Czechach, Francji, Słowenii, Szkocji, na Słowacji, Węgrzech i we Włoszech.

Projekt obrał sobie za cel zaznaczenie obecności Celów Zrównoważonego Rozwoju w codziennej pracy nauczycieli. Pozwoli na to zintegrowanie treści podstawy programowej oraz proponowanych materiałów w czasie trwania działań.

W świat z klasą - Edukacja globalna na zajęciach przedmiotowych w szkole podstawowej

Grupą docelową, do której skierowany jest projekt, są nauczyciele klas IV-VIII szkół podstawowych (uczący m.in. geografii oraz religii i etyki) oraz dyrektorzy. Odbiorcami podjętych działań będą też doradcy metodyczni, przedstawiciele instytucji edukacyjnych oraz wydawnictw. Zostaną nimi objęte zarówno osoby posiadające doświadczenie w zakresie edukacji globalnej (EG) w szkołach, jak i osoby, które nie miały wcześniej kontaktu z tą tematyką.

Działania, które proponuje projekt będą realizowane zarówno w Warszawie i jej okolicach, jak i w innych miastach w zależności od potrzeb. Będą to spotkania upowszechniające rezultaty inicjatywy, ale też w części szkolenia stacjonarne. Mobilność projektu umożliwi jak największej grupie nauczycieli uczestnictwo w zajęciach.

Poszczególne kroki zostały podzielone na trzy moduły, które ściśle ze sobą korespondują i tworzą spójną całość. W początkowym etapie koncentrować się będą na badaniu postaw nauczycieli wobec zagadnień edukacji globalnej, przygotowaniu pilotażowych materiałów edukacyjnych z zakresu zagadnień Celów Zrównoważonego Rozwoju i edukacji globalnej. Dalsze moduły mają na celu m.in zorganizowanie seminarium dla przedstawicieli placówek edukacyjnych (m.in. reprezentantów jednostek kształcących przyszłych nauczycieli i doskonalących nauczycieli), przygotowanie kursów blended learning dla nauczycieli geografii i religii/etyki, dalsze szkolenia dla kadry nauczycielskiej, promocję koncepcji edukacji globalnej i wydawanie publikacji informacyjnych.

Dotacja ze środków Polskiej pomocy wyniosła 51 726 zł w 2017 r. i 86 830 zł w 2018 r., a wartość projektu osiągnęła odpowiednio 51 726 zł w 2017 r. i 86 830 zł w 2018 r.

W świat z klasą - Edukacja globalna na zajęciach przedmiotowych w szkole podstawowej

W 2017 roku zrealizowany został pierwszy moduł projektu, jego pierwszym celem było przeprowadzenie analizy na potrzeby opracowania koncepcji edukacji globalnej włączającej zagadnienia edukacji globalnej i Celów Zrównoważonego Rozwoju (SDGs) do nauczania w szkole podstawowej. Według trwającego od listopada do grudnia badania, w którym wzięło udział 930 nauczycieli, istnieje możliwość włączenia tych zagadnień na wybranych przedmiotach.

Grupy robocze opracowujące materiały z edukacji globalnej spotkały się w listopadzie 2017 na warsztacie metodycznym, w wyniku którego powstały materiały pilotażowe (scenariusze i ćwiczenia). Materiały udostępniono nauczycielom, spełniając tym samym drugi cel bezpośredni projektu. Opracowano broszurę online, która prezentuje całą koncepcję edukacji globalnej i Celów Zrównoważonego Rozwoju do nauczania przedmiotowego w szkole podstawowej. Nauczyciele są informowani również poprzez newslettery i inne kanały komunikacji, np. portale nauczycielskie.

 

Rezultatem przeprowadzonych w 2018 roku działań jest stworzenie skutecznych narzędzi wsparcia nauczycieli i nauczycielek szkół podstawowych (trzech publikacji i kursu internetowego), którzy planują włączać zagadnienia edukacji globalnej i Celów Zrównoważonego Rozwoju do nauczania przedmiotowego języka polskiego i geografii. Opracowane narzędzia i materiały zostały upowszechnione wśród grupy ponad 2300 osób związanych z edukacją formalną w Polsce. 

Bezpośrednim rezultatem prowadzonych działań jest opracowanie i opublikowanie koncepcji edukacji globalnej i włączania jej zagadnień wraz z Celami Zrównoważonego Rozwoju do zajęć przedmiotowych. Z koncepcją zapoznało się ponad 1000 nauczycieli i nauczycielek.

Na podstawie materiałów edukacyjnych (scenariuszy zajęć, ćwiczeń) wypracowanych przez nauczycielskie grupy robocze wydano dwie publikacje przedmiotowe do języka polskiego i geografii, które zostały wykorzystane przez ponad 1000 nauczycieli i nauczycielek w ich pracy w szkołach:

Koncepcja i materiały projektu były upowszechniane wśród szerokiego grona osób związanych z edukacją w Polsce, w tym metodyków i metodyczek oraz wydawców podręczników, zarówno poprzez spotkania stacjonarne, artykuły w prasie branżowej, jak i działania w Internecie na kanałach komunikacji CEO (strony www, newslettery, Facebook).

Przygotowano również kursy e-learningowe do języka polskiego i geografii oraz przeszkolono 11 osób do roli mentorów i mentorek kursów, do udziału w których nauczyciele zostaną zaproszeni w 2019 roku.