Polska pomoc

 

Ukraińskie klastry energii odnawialnej - realne narzędzie rozwoju i skutecznej współpracy ukraińskich małych i średnich przedsiębiorstw

Kryzys na wschodzie Ukrainy uwydatnił wiele słabości sektora energetycznego: zależność od Rosji, niestabilność sieci, nieefektywność gospodarki oraz nieelastyczność systemu. Kryzys dosięgnął także sektor przedsiębiorców działających w obszarze szeroko pojętej energii odnawialnej.

W 2011 r. Ernst & Young zakwalifikowało kraj do „Indeksu atrakcyjności krajów dla rozwoju energetyki odnawialnej” na 32 miejscu (przed Austrią, Czechami i Bułgarią). Po wprowadzeniu zielonej taryfy w 2009 roku odnotowano stały wzrost liczby projektów w dziedzinie energii odnawialnej. Udział OZE w całkowitej podaży energii jest nadal bardzo niski (w zależności od źródła informacji: 1–4%), choć liczba przedsiębiorstw krajowych i zagranicznych zaangażowanych w rozwój tej gałęzi gospodarki wzrasta. Dość małe doświadczenie lokalnych firm niewspółpracujących ze sobą, przy dużej chłonności rynku sprawia, że inwestorzy zagraniczni otwierają siedziby na Ukrainie, tworzą spółki, odkupują ukraińskie projekty prześcigając miejscowych przedsiębiorców konkurencyjnością i innowacyjnością.

Projekt jest odpowiedzią na trudną sytuację przedsiębiorców na ukraińskim rynku OZE i zapotrzebowanie na specjalistyczną wiedzę doradczą. Polskie doświadczenia w OZE są bardzo adekwatne do sytuacji Ukrainy. Jednak żeby te doświadczenia były skutecznie i efektywnie przenoszone z korzyścią dla gospodarki ukraińskiej niezbędne są narzędzia. Takimi narzędziami są Klastry OZE wspomagane przez Klastry ICT, Klastry IOB i Klastry Wiedzy. Tworzenie klastrów OZE na Ukrainie w oparciu o najlepsze Polskie doświadczenia klasteringu jest realnym narzędziem pozwalającym na wygenerowanie skutecznego bodźca rozwojowego zakładającego zarówno zmniejszenie uzależnienia energetycznego Ukrainy od Rosji ale także pozwalającego na ożywienie współpracy z UE. Główną przesłanką dla powstania i funkcjonowania klastrów jest przewidywany efekt synergii, jaki członkowie powiązania klastrowego osiągną dzięki współpracy w różnych obszarach, np. prowadzenia badań, budowy infrastruktury, budowy wspólnej oferty dla potrzeb wejścia na rynki zagraniczne itp.

Wszystkie te działania prowadzić mają do podniesienia pozycji konkurencyjnej wszystkich instytucji zrzeszonych w ramach klastrów. Ich szerokie kompetencje zapewnią różnorodność oferowanych produktów i usług, które idealnie się uzupełniają tworząc komplementarną, zintegrowaną i pełną ofertę dla biznesu jak i osób fizycznych chcących korzystać z nowoczesnych rozwiązań wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych.   

Ukraińskie klastry energii odnawialnej - realne narzędzie rozwoju i skutecznej współpracy ukraińskich małych i średnich przedsiębiorstw

Rozwiązanie problemów energetycznych to jedno z kluczowych zadań stojących przed gospodarką ukraińską. Zadanie to powinno być realizowane nie tylko przez pojedyncze, największe przedsiębiorstwa energetyczne ale także przez mniejsze przedsiębiorstwa z branży lub te planujące do branży przystąpić. Proces ten powinien być wspierany przez uczelnie, które będą dostarczały niezbędnej wiedzy teoretycznej, samorząd lokalny, który powinien tworzyć warunki prawne i organizacyjne do funkcjonowania małych przedsiębiorstw z branży energetycznej oraz samych przedsiębiorców konkurujących i kooperujących w tym obszarze. Współpraca przedsiębiorców, lokalnego samorządu i uczelni na ograniczonym geograficznie obszarze to spełnienie definicji klastrów, których powstanie na Ukrainie w europejskim kształcie zakłada niniejszy projekt. Koncepcja taka jest nie tylko potrzebna ale także możliwa do realizacji poprzez uprzednie opracowanie podręcznika dla animatorów klastra oraz strategię jego funkcjonowania.

Energetyka Odnawialna realizowana poprzez przedsiębiorców skupionych w strukturach kooperacyjnych (klastrach) umożliwia zarówno współpracę z większymi podmiotami, jak i współprace z podmiotami zagranicznymi. Klastry to narzędzia do transferu wiedzy i doświadczenia. Klastry to narzędzia budowy konsorcjów przemysłowych i badawczo-rozwojowych, a Współpraca w jego ramach to prestiż dla firmy i gwarancja jakości i solidności dla jej Klienta. 

Projekt obejmował następujące działania:

  • Opracowanie metodyki tworzenia strategii i podręcznika działania dla liderów, animatorów i koordynatorów klastrów.  
  • Seminaria dla liderów, animatorów i koordynatorów tworzonych klastrów.  
  • Rekrutacja potencjalnych uczestników regionalnych klastrów na Ukrainie.  
  • Przyjazd studyjny grup założycielskich klastrów do Polski.  
  • Opracowanie strategii rozwoju oraz modelu biznesowego funkcjonowania klastrów, w tym poprzez organizację warsztatów dla członków klastrów OZE.  
  • Międzynarodowa promocja klastrów: przyjazd studyjny do Polski przedsiębiorców skupionych w klastrach połączony z ich uczestnictwem w Targach Energetycznych.  

Ukraińskie klastry energii odnawialnej - realne narzędzie rozwoju i skutecznej współpracy ukraińskich małych i średnich przedsiębiorstw

  1. Usprawnienie funkcjonowania przedsiębiorców ukraińskich w branży odnawialnych źródeł energii poprzez utworzenie 8 klastrów. Klastry zostały utworzone w oparciu o partycypacyjne opracowane strategie i modele biznesowe w następujących miastach: Iwano-Frankiwsk, Łuck, Równe, Winnica, Charków, Dniepro, Odessa, Połtawa;
  2. Zwiększenie kompetencji liderów, animatorów, koordynatorów i członków nowopowstałych 8 klastrów w zakresie ich funkcjonowania, efektywnego zarządzania, aktywności rynkowej oraz e-marketingu poprzez udział 262 osób w seminariach, warsztatach i wizytach studyjnych;
  3. Rozwój współpracy przedsiębiorstw OZE, samorządów i innych podmiotów poprzez przystąpienie 121  przedsiębiorców i innych podmiotów  do struktury klastrów;
  4. Poszerzenie wiedzy na temat roli i znaczenie gospodarki opartej na klastrach i kształtowania polityki klastrowej oraz intensyfikacja dialogu o idei clusteringu poprzez organizację 27 spotkań, seminariów i wizyt studyjnych poruszających powyższą tematykę;
  5. Wzrost działań promujących przedsiębiorców ukraińskich – członków 8 klastrów poprzez udział w 4 targach, wystawach i spotkaniach  branżowych (Lublin, Kijów, Madryt, Turyn);
  6. Zapoznanie się 42 przedstawicieli utworzonych klastrów zapoznało się podczas wizyt i przyjazdów studyjnych z ideą clustringu i sposobami rozwoju przedsiębiorczości w Polsce;
  7. Przygotowanie 10 dokumentów kluczowych dla funkcjonowania i rozwoju klastrów OZE na Ukrainie (podręcznik dla lidera, koordynatora i moderatora klastra, metodyka budowania strategii klastra metodą partycypacyjną, 8 strategii rozwoju klastrów).