Polska pomoc

 

Partnerstwo dla modernizacji pszczelarstwa w Mołdawii

Pszczelarstwo to jeden z tradycyjnych obszarów produkcji rolnej w Mołdawii. Dysponuje sporym potencjałem eksportowym i zdaniem ekspertów może z powodzeniem konkurować na rynkach międzynarodowych. Miód to także jedyny produkt pochodzenia zwierzęcego, który jest eksportowany do krajów Unii Europejskiej.

Jednym z najbardziej reprezentatywnych czynników wskazujących na rozwój pszczelarstwa jest liczba rodzin pszczelich, którymi dysponują producenci. Dane Głównego Urzędu Statycznego Mołdawii wskazują, że w latach 1980-1988 ich liczba średnio wynosiła około 160 tys. Szczyt przypadł na lata 1989 i 1990, kiedy było ich odpowiednio 388 i 371 tys. W latach 90. XX w. nastąpił stopniowy spadek. Najmniej było rodzin pszczelich w 2001 r., kiedy ich liczebność spadła do 72 tys. Potem sytuacja stopniowo się poprawiała, osiągając wzrost do 102 tys. w 2007 r. i 2010 r. Po roku 2000 pojawił się zewnętrzny czynnik ekonomiczny. Kilka razy Unia Europejska skreślała Mołdawię z listy importerów miodu z powodu wykrycia w miodzie pozostałości antybiotyków. Dziś mołdawskie pszczelarstwo stopniowo dopasowuje się do wymogów UE dotyczących szkodliwych pozostałości w miodzie, w tym antybiotyków. Właśnie ich wyższy poziom stał się przyczyną wstrzymania eksportu mołdawskiej produkcji w 2006 i w 2008 roku. Jednocześnie w 2013 roku, podczas konkursu miodów zorganizowanego w ramach 43. Międzynarodowego Kongresu Pszczelarstwa na Ukrainie, produkty z Mołdawii otrzymały dwa złote medale.

Nawet jeśli rodzima produkcja miodu odpowiada standardom UE, w jej rozwoju przeszkadza rozdrobnienie producentów, co negatywnie wpływa na jakość miodu. Przedsiębiorstwa rolne zajmujące się zawodową produkcją miodu stanowią zaledwie 0,002 proc. i pokrywają zaledwie 1 proc. zapotrzebowania. Aż 90 proc. miodu produkują pasieki przydomowe, których gospodarze osobiście sprzedają swoje produkty, ponieważ jest to opłacalne; albo oddają wprost do hurtu, żeby szybko dostać środki obrotowe.

Wielu specjalistów uważa, że kultura produkcji miodu w Mołdawii daleka jest od doskonałości. Na świecie podstawowy zarobek przynosi pszczelarzom zapylanie roślin (upraw) – dochód z tego dziesięciokrotnie przewyższa dochody z produkcji miodu i innych produktów pszczelich (mleczka pszczelego, propolisu). Zapylanie rodzinami pszczelimi to najbardziej naturalny i bezpieczny sposób podniesienia urodzaju z upraw rolnych (o 5–50 proc.). Na jednej rodzinie pszczelej w Mołdawii w okresie kwitnienia można zarobić około 40 USD, podczas gdy na uformowanym zachodnim rynku – do 200 USD. Jednak w osiągnięciu światowego poziomu przeszkadza mołdawskim pszczelarskim organizacjom producenckim mentalne przyzwyczajenie do indywidualizmu, czego na razie nikt nie zamierza zmieniać. Całkowicie bowiem ich satysfakcjonuje rentowność 100 proc. i więcej osiąganych w produkcji domowej.

Aby unowocześnić tę dziedzinę - „od produkcji do eksportu” - potrzebne są nie tylko dobre chęci pszczelarzy, lecz także pomoc władz, a przede wszystkim opracowanie krajowej strategii rozwoju pszczelarstwa. Równolegle ze zwiększeniem i rozszerzeniem eksportu miodu, konieczne jest także rozwijanie kultury jego konsumpcji w Mołdawii. Potencjał, jaki ma Mołdawia, pozwala zwiększyć liczbę rodzin pszczelich z obecnych 150 tys. do 500 tys., а produkcję miodu - z 4,5 tys. ton do 10 - 12 tys. ton rocznie, z czego do 50 proc. będzie można eksportować do krajów europejskich.

W realizacji tego celu może pomóc bogate doświadczenie pszczelarstwa polskiego, które przeszło różne etapy rozwoju, od znacznego spadku produkcji w 1990 roku, aż do wspierania przez państwo, w ramach pomocy technicznej programów rozwoju obszarów wiejskich, produkcji i obrotu miodem. Wprowadzenie polskich doświadczeń w Mołdawii może szybko ożywić tutejsze pszczelarstwo i pozwoli mu konkurować na rynkach zagranicznych, zwłaszcza że miód mołdawski uważany jest za jeden z najlepszych na świecie i zdobywa wiele nagród w międzynarodowych konkursach. 

Partnerstwo dla modernizacji pszczelarstwa w Mołdawii

Projekt będzie realizowany w Regionie Centralnym Mołdawii, na terenie jest 13 powiatów (około 1000 wsi). Jest to region porośnięty lasami, o dużej liczbie pszczelarzy. Na terenie tym działa grupa młodych pszczelarzy zawodowych, którzy wprowadzają nowoczesne metody pszczelarstwa. Jest tu 12 dużych pasiek, w których jest około 1500 rodzin pszczelich. 

Celem projektu jest podniesienie jakości mołdawskiego pszczelarstwa, poszerzenie wiedzy pszczelarzy i modernizacja pasiek w celu zwiększenia konkurencyjności oferty i zdobycia nowych rynków. Działania projektowe przyczynią się do przeniesienie polskich doświadczeń na grunt mołdawski, zapewnią przekazanie wiedzy ekspertów i praktyków.

Zorganizowana zostanie wizyta studyjna mołdawskich pszczelarzy i ekspertów w Polsce, gdzie spotkają się z grupami polskich pszczelarzy i zapoznają się z ich produkcją i działaniami promocyjnymi. Będą to m.in. grupy pszczelarzy-producentów zarejestrowanych w UE miodów drahimskiego i kurpiowskiego. Poznają także lubuski Szlak Wina i Miodu, stanowiący przykład udanej promocji lokalnego pszczelarstwa jako produktu turystycznego.

W ramach projektu odbędzie się również wizyta polskich ekspertów i pszczelarzy w Mołdawii, gdzie podzielą się swoimi doświadczeniami na seminariach i warsztatach. Eksperci z Polski wezmą też udział w sporządzeniu analizy stanu aktualnego i potrzeb mołdawskiego pszczelarstwa, która będzie podstawą opracowanej w następnych działaniach strategii rozwoju pszczelarstwa w Mołdawii.

Wydany zostanie poradnik Dobrych Praktyk Pszczelarskich, zawierający informacje na temat prowadzenia pasieki zgodnie ze standardami UE. Zorganizowany zostanie klaster producentów - pszczelarzy z Centralnego Regionu oraz grupa producentów przygotowująca wniosek o rejestrację w unijnym rejestrze produktów regionalnych i tradycyjnych "Miodu akacjowego z Orhei".

Opracowany i wydany w języku mołdawskim i angielskim zostanie także folder "Miody z Mołdawii", promujący mołdawskie miody wśród konsumentów krajowych i zagranicznych.

Partnerstwo dla modernizacji pszczelarstwa w Mołdawii

Realizacja projektu pozwoli osiągnąć następujące rezultaty:

  1. Utworzyć Regionalne Centrum Informacyjne dla pszczelarzy w ramach systemu on-line 
  2. Opracować program warsztatów i usług konsultacyjnych 
  3. Utworzyć klastry producenckie dla początkujących i drobnych pszczelarzy 
  4. Powołać strategiczne partnerstwo Polski i Mołdawii w dziedzinie pszczelarstwa, podpisać porozumienie między polską a mołdawską organizacją pszczelarską 
  5. Opracować podręcznik Dobrych Praktyk Pszczelarskich, zawierający wymagania i procedury dotyczące rozwoju mołdawskiego pszczelarstwa zgodnie ze standardami UE 
  6. Opracować wniosek do UE dla „Miodu akacjowego z Orhei” 
  7. Wydać publikację o charakterze promocyjnym „Miody Mołdawii”