Polska pomoc

Dlaczego warto pomagać? - perspektywy polskiej współpracy rozwojowej

W dniu 24 kwietnia 2013 r. odbyła się, organizowana przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych, debata publiczna pod hasłem „Dlaczego warto pomagać? Współpraca rozwojowa jako narzędzie polityki zagranicznej”. Celem spotkania była dyskusja na temat miejsca Polski w międzynarodowym systemie współpracy rozwojowej. W panelu dyskusyjnym udział wzięli: Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz, podsekretarz stanu w MSZ odpowiedzialna za współpracę rozwojową, Jacek Michałowski, szef Kancelarii Prezydenta oraz Paweł Samecki, dyrektor Departamentu Zagranicznego NBP.

W 2012 roku Polska przeznaczyła na współpracę rozwojową 341 mln EUR. Nasz kraj, obok Austrii, Łotwy i Luksemburga, jest w gronie czterech państw, które w zeszłym roku zwiększyły swoją nominalną pomoc rozwojową, podczas gdy pozostałe państwa obniżyły ją albo pozostawiły na poziomie z lat ubiegłych. 75% polskiej pomocy dla krajów rozwijających się kierowane było kanałami pomocy wielostronnej – w tym ponad 246 mln EUR poprzez budżet Komisji Europejskiej oraz 45 mln EUR w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju. 25% pomocy stanowiła pomoc dwustronna, w tym projekty realizowane przez polską administrację, umorzenia pożyczek i długów, stypendia dla studentów i młodych naukowców oraz projekty realizowane przez polskie organizacje pozarządowe na rzecz obywateli krajów rozwijających się.

Debatę prowadził redaktor Dariusz Rosiak. Przedstawiając panelistów nawiązał do ich doświadczenia w pracy na rzecz krajów rozwijających się. Dyskusja skoncentrowała się na przedstawieniu powodów zaangażowania Polski we współpracę rozwojową oraz na priorytetach polskiej pomocy ustalonych na lata 2012-2015. Min. Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz omówiła krótko definicję współpracy rozwojowej podkreślając charakter partnerski prowadzonych działań. Nawiązała do celów politycznych, jakie można osiągać narzędziami rozwojowymi, m.in. poprzez działania na rzecz demokratyzacji. Mówiła też, jak wzmacniać więzi dyplomatyczne i gospodarcze za pomocą współpracy rozwojowej poprzez wsparcie procesów transformacji, w tym poprzez budowę sprawnej administracji, promowanie zasad dobrego rządzenia czy systemów edukacji.

Następnie głos zabrał minister Jacek Michałowski, który jako wieloletni praktyk, zaangażowany w budowę społeczeństwa obywatelskiego w Polsce oraz realizację projektów poza granicami naszego kraju, przedstawił kluczowe czynniki, determinujące skuteczność pomocy rozwojowej. Podkreślił konieczność koncentracji na zrozumieniu potrzeb adresata pomocy i budowaniu partnerskiej relacji obydwu stron. Minister Michałowski skupił się też na doświadczeniu Polski z ostatnich lat wykorzystania polskiego potencjału w dzieleniu się doświadczeniami pokojowej transformacji ustrojowej.

Paweł Samecki, dyrektor Departamentu Zagranicznego NBP, zarówno praktyk jak i teoretyk wsparcia przemian w państwach rozwijających się, zwrócił uwagę na konieczność zaangażowania odbiorców pomocy w dobrze zaplanowane działania. Wskazał na interakcję czynników zewnętrznych oraz polityki wewnętrznej państwa-odbiorcy, jako element determinujący skuteczność pomocy rozwojowej. Wspomniał też o ekonomizacji i komercjalizacji pomocy rozwojowej, a następnie zwrócił uwagę na większą efektywność pomocy nakierowanej przede wszystkim na korzyści gospodarcze beneficjenta.

W dyskusji, która wywiązała się następnie pomiędzy panelistami a słuchaczami, wspomniane zostały także inne aspekty pomocy rozwojowej. W odpowiedzi na pytanie dotyczące współpracy rozwojowej z krajami Europy Wschodniej, Minister Pełczyńska-Nałęcz, na przykładzie Ukrainy, omówiła specyfikę tego rodzaju pomocy, polegającej na przekazywaniu funduszy oraz standardów know-how, i podkreśliła rolę takich kontaktów w promowaniu Polski oraz poprawie jakości wzajemnych relacji. W dalszej części debaty wskazała też na pomoc rozwojową jako możliwość promocji biznesowej poprzez udostępnianie polskich produktów i w ten sposób zaznajomienie z nimi beneficjentów współpracy rozwojowej. Wskazała na pilotażowy program realizowany przez MSZ wsparcia działań pomocowych mających element promocji polskiego biznesu w programie małych grantów realizowanych przez placówki dyplomatyczne RP. Zaakcentowała też istotność planowania długoterminowego, a także monitoringów i ewaluacji realizowanych projektów, jako sposobów zwiększania efektywności pomocy rozwojowej.

W dyskusji wspomniany został również temat polskiej pomocy dla Białorusi, w szczególności program stypendialny im. Konstantego Kalinowskiego. Program ten kierowany jest do studentów, którym uniemożliwiono uzyskanie wykształcenia na Białorusi. W kontekście planów dotyczących polskiej pomocy rozwojowej zostało krótko omówione stypendium im. Stefana Banacha, mające skupiać się zwłaszcza na studentach zagranicznych kształcących się w dziedzinach istotnych dla rozwoju krajów partnerskich. Długoterminowym celem stypendium byłoby między innymi stworzenie sieci kontaktów i środowiska skupionego wokół zagadnień współpracy rozwojowej.

W trakcie spotkania udostępniona została publikacja "Polska współpraca rozwojowa. Nowe wymiary. Perspektywy dla organizacji pozarządowych, samorządów i firm" wydana przez Think Tank na zamówienie Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Celem publikacji jest przybliżenie zagadnień związanych ze współpracą rozwojową oraz pogłębianie świadomości społeczeństwa odnośnie pomocy rozwojowej. Publikacja stawia konkretne pytania i pokazuje wyzwania, przed którymi stoi Polska, jeśli chce dalej profesjonalizować system udzielania pomocy krajom rozwijającym się.

Więcej na temat przebiegu spotkania można przeczytać na stronie internetowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych.

w górę

Tagi